Untitled 3

ခုုတေလာ စိတ္ေရာ လူေရာ ေနလိုု႔မေကာင္းဘူး...

My mixထဲက သီခ်င္းေတြ ဖြင့္ထားၿပီး အာရံုုက ဟိုုေရာက္ ဒီေရာက္...။

ဟိုုးတုုန္းကတည္းက နားေထာင္လာခဲ့တဲ့ သီခ်င္းေလးအေရာက္မွာ ဘာရယ္မွန္းမသိ....

လူက ငိုုခ်လိုုက္မိေတာ့တယ္...

အိပ္မက္နိဂံုုး

ၾကည္...

တကယ္ပဲ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်င္တယ္ဆိုုရင္....

ေမးခြန္းက...
ဘယ္အရာေတြက ခင္ဗ်ားတိုု႔ကိုု ေပ်ာ္ရႊင္ေစႏိူင္သလဲ ?

ကၽြန္ေတာ္ ၆ႏွစ္သားအရြယ္တုုန္းကေတာ့ 
သစ္ပင္တက္ရတာကိုု ေပ်ာ္တယ္။ ဘိုုင္စကယ္စီးရတာကိုု ေပ်ာ္တယ္။ မိသားစုုနဲ႔အတူ ေမာ္ေတာ္ဘုုတ္စီးရတာကိုု ေပ်ာ္ခဲ့တယ္။

အေဖက အဲ့တုုန္းက ရယ္စရာတခုု ေျပာေလ့ရွိတယ္။
ေယာက်ာ္းတေယာက္ရဲ႕ဘဝမွာ အေပ်ာ္ဆံုုးအခ်ိန္ ၂ၾကိမ္ပဲရွိတယ္ကြ။ ပထမဦးဆံုုးအၾကိမ္အျဖစ္ ေမာ္ေတာ္ဘုုတ္ ဝယ္လိုုက္တဲ့အခ်ိန္ရယ္၊ ေနာက္တၾကိမ္က အဲဒီေမာ္ေတာ္ဘုုတ္ကိုု ျပန္ေရာင္းပစ္လိုုက္တဲ့အခ်ိန္ရယ္။

၆ႏွစ္သားကၽြန္ေတာ့္အတြက္ အဲဒီဟာသကိုု နားမလည္ခဲ့ဘူး။ ခုုခ်ိန္မွာေတာ့ ေသခ်ာေတြးၾကည့္ေလ၊ နက္နက္နဲနဲနားလည္ေလပဲ။

ကေလးငယ္ေလးေတြရဲ႕ပံုုကိုု ေတြ႔ရင္ ေပ်ာ္မယ္။ စိတ္ခ်မ္းသာမယ္။
ေခြးကေလး၊ ေၾကာင္ကေလးေတြရဲ႕ပံုုကိုု ေတြ႔ရင္ အူျမဴးေပ်ာ္ရႊင္ရမယ္။ 
ဒါေတာင္ အြန္လိုုင္းေပၚကပံုုေနာ္၊ အျပင္မွာသာ ခ်ီရေပြ႕ရရင္ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ေပ်ာ္စရာေကာင္းလိမ့္မလဲ။
မ်က္လံုုးက အေတြ႔ဟာ ဦးေႏွာက္လိွႈင္းေတြကိုု ရိုုက္ခတ္ေစတယ္။ မ်က္ႏွာဟာ ၿပံဳးလာတယ္။ ေပ်ာ္စရာေဟာ္မုုန္းေတြ ထုုတ္ေပးလိုုက္တယ္။
အဲတာေတြက ခင္ဗ်ားတိုု႔ကိုု က်န္းမာေစတယ္။ ေပ်ာ္ရႊင္ေစတယ္။ အလုုပ္တြင္ေစတယ္။ 

ကေလးငယ္ေလးက အသက္ေတြၾကီးလာတဲ့အခါ
ေခြးကေလးက ဆိုုဖာေပၚ ေခ်းပါခ်တဲ့အခါ
ေၾကာင္ကေလးက အိပ္ယာေပၚ ေသးပန္းခ်တဲ့အခါ၊ အင္း...
ဒီတခါ ေမးခြန္းက
ေပ်ာ္ရႊင္မွႈဟာ ေျပာင္းလဲတတ္သလား? 

ဒီေတာ့ ဘာက အေရးၾကီးေနတာလဲ? 
ဖန္ခြက္ထဲမွာ ေရတဝက္ေလ်ာ့ေနတယ္နဲ႔ ဖန္ခြက္ထဲမွာ ေရတဝက္အျပည့္ရွိေနတယ္ဆိုုတာမ်ိဳး။
ေကာင္းေသာအျမင္ ေကာင္းေသာအေတြး။ Positive thinking လိုု႔ လူေတြ အေျပာမ်ားၾကတယ္။ ဒါ အေရးၾကီးတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုုလုုပ္မလဲHow ? ဆိုုၿပီး ေမးစရာရွိလာတယ္။

သူကေတာ့ နည္းလမ္း ၃ခုု ညႊန္းထားတယ္။ အဲတာကိုု Programing Happiness လိုု႔ သူက ဆိုုတယ္။

1. Guided mediation

ဒါကိုု ကိုုယ့္နည္းကိုုယ့္ဟန္နဲ႔ ဘယ္လိုု လုုပ္ၾကမလဲ။ 
ကၽြန္မကေတာ့ မနက္အိပ္ရာထတာနဲ႔ ဆယ္မိနစ္ေလာက္ တင္ပလႅင္ေခြထိုုင္ၿပီး ကိုုယ့္စိတ္ကိုု ျပန္တည္ၾကည့္တယ္။ ခႏၶာမွာ နာက်င္ေနတာေတြ ၾကည့္တယ္။ လက္ရွိမွာ ေနၾကည့္တယ္။

သူကေတာ့ ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ျမင္ခဲ့သမွ်ေတြကိုုအသံသြင္းၿပီး နားၾကပ္တပ္ကာ ျပန္နားေထာင္ေလ့ရွိတယ္။ ၆မိနစ္ေလာက္စာေလာက္ေပါ့။ ဒီနည္းက စိတ္ကိုု ေပ်ာ္ေအာင္၊ တက္လာေအာင္ ဆြဲတင္စရာမလိုုဘဲ အေကာင္းဆံုုး Boost လုုပ္ေဆာင္ေပးႏိူင္တယ္လိုု႔ဆိုုတယ္။ 

2. Magic question

မနက္မနက္ မွန္ထဲၾကည့္ၿပီး ကိုုယ့္ကိုုယ္ကိုု ေမးခြန္းတခုုစီေလာက္ ေမးၾကည့္ေပးပါ။
က်န္တဲ့တေန႔တာမွာ ဒါကိုု ျပန္ျပန္ေတြးမိတိုုင္း ေပ်ာ္ေစမယ့္၊ အားအင္ရွိေစမယ့္ ေမးခြန္းမ်ိဳးေတာ့ ျဖစ္ရပါမယ္။

ဒီေန့ ဘယ္အရာက ငါ့ကိုု အံ့ၾသေပ်ာ္ရႊင္ေစမလဲ၊ ငါ မေစာင့္ႏိူင္ေတာ့ဘူး။
အလုုပ္နည္းနည္းလုုပ္ၿပီး၊ တႏွစ္မွာ ခရီးေလးၾကိမ္ေလာက္ ထြက္ႏိူင္ေအာင္ ငါ ဘယ္လိုုၾကိဳးစားရမလဲ? 
ဒီေန႔ဟာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ လွပတဲ့ေန႔ျဖစ္မလဲ?

အဲသလိုုေမးခြန္းေတြလိုု႔ သူက ဥပမာေပးထားတယ္။ 

ကၽြန္မကေတာ့ ကိုုယ္ေဆာက္တည္ႏိူင္မယ့္ သီလတခုုခုု၊ ဒါမွမဟုုတ္ ကတိတခုုခုု ကိုုယ့္ကိုုကိုုယ္ ေပးလိုုက္တာမ်ိဳး လုုပ္ေလ့ရွိတယ္။ ငါ ဒီေန႔ အရက္ေသစာ မေသာက္ဘူး။ လိမ္မေျပာဘူး။ ငါ ဒီေန႔ စိတ္ညစ္စရာေတြ စိတ္ထဲ အဝင္မခံဘူးစသည္ျဖင့္။

3. Physical movement

ကိုုယ့္ခႏၶာရဲ႕အစိတ္အပိုုင္းေလးေတြကိုု လွဳပ္ရွားေပးေနဖိုု႔။ ေျခေခ်ာင္း၊ လက္ေခ်ာင္းကေလးေတြ လွုုပ္ရွားေပးေနတာမ်ိဳး။ လက္ေရးလက္သားကအစ ေျပာင္းဖိုု႔ ၾကိဳးစားတာမ်ိဳး။ လက္မွတ္ေျပာင္းထိုုးၾကည့္တာမ်ိဳး။ 
ကၽြန္မကေတာ့ ညာသန္ျဖစ္တာမိုု႔ စာကိုု ဘယ္လက္နဲ႔ ေျပာင္းေရးၾကည့္တယ္။ သြားတိုုက္တဲ့အခါ ဘယ္လက္နဲ႔ သြားတိုုက္တံကိုုင္ၿပီး တိုုက္ၾကည့္တယ္။ အဲတာမ်ိဳးေပါ့။ 
လုုပ္ေနက်အေလ့အထေတြကေန ေျပာင္းလဲၾကည့္ပါ။ အရင္က မဖြံ႔ၿဖိဳးတဲ့ ဦးေႏွာက္အစိတ္အပိုုင္းေတြ စတင္လွဳပ္ရွားလာမယ္၊ မီးၿငိမ္းေနတဲ့ ဦးေႏွာက္ပတ္လမ္းကေလးေတြမွာ မီးေတာက္ကေလး ဖ်တ္ကနဲ ထေတာက္မယ္။ 
Bart Baggettက အဲသလို အခိုင္အမာေျပာထားပါတယ္။

ကြ်န္မအေနနဲ႔ အခ်ဳပ္ေျပာရရင္...
Neuroplasticity အေၾကာင္း ကၽြန္မ ေရးခဲ့ဖူးတယ္။ အခ်ိန္ေတာ့ ယူရလိမ့္မယ္။ ၾကာေတာ့လည္း အေလ့အထတခုုအျဖစ္ မခဲယဥ္းေတာ့ဘဲ ယဥ္ပါးလာပါလိမ့္မယ္။ 
👉 အ႐ွင္းဆံုးေျပာရရင္...
ခ်မ္းသာဖို႔အတြက္ မခ်မ္းသာတဲ့စိတ္ေတြကို ဖယ္ထုတ္ပစ္လိုက္ဖို႔ ႀကိဳးစားျခင္းဟာ ခ်မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းရဲ႕လမ္းအစပါပဲ...👈

အားလံုုးပဲ ေအးခ်မ္းေပ်ာ္ရႊင္ၾကပါေစရွင္

ခ်စ္ၾကည္ေအး

The Neuro-Pathway to Happiness | Bart Baggett | TEDxUBIWiltz ထဲက ေကာက္ႏွဳတ္ေရးသားထားပါတယ္။
Image credit: 
https://www.authenticityassociates.com/neural-plasticity-4…/

===========================

မေးခွန်းက...
ဘယ်အရာတွေက ခင်ဗျားတို့ကို ပျော်ရွှင်စေနိူင်သလဲ ?

ကျွန်တော် ၆နှစ်သားအရွယ်တုန်းကတော့ 
သစ်ပင်တက်ရတာကို ပျော်တယ်။ ဘိုင်စကယ်စီးရတာကို ပျော်တယ်။ မိသားစုနဲ့အတူ မော်တော်ဘုတ်စီးရတာကို ပျော်ခဲ့တယ်။

အေဖက အဲ့တုန်းက ရယ်စရာတခု ပြောလေ့ရှိတယ်။
ယောကျာ်းတယောက်ရဲ့ဘဝမှာ အပျော်ဆုံးအချိန် ၂ကြိမ်ပဲရှိတယ်ကွ။ ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မော်တော်ဘုတ် ဝယ်လိုက်တဲ့အချိန်ရယ်၊ နောက်တကြိမ်က ပြန်ရောင်းပစ်လိုက်တဲ့အချိန်ရယ်

၆နှစ်သားကျွန်တော့်အတွက် အဲဒီဟာသကို နားမလည်ခဲ့ဘူး။ ခုချိန်မှာတော့ သေချာတွေးကြည့်လေ၊ နက်နက်နဲနဲနားလည်လေပဲ။

ကလေးငယ်လေးတွေရဲ့ပုံကို တွေ့ရင် ပျော်မယ်။ စိတ်ချမ်းသာမယ်။
ခွေးကလေး၊ ကြောင်ကလေးတွေရဲ့ပုံကို တွေ့ရင် အူမြူးပျော်ရွှင်ရမယ်။ 
ဒါတောင် အွန်လိုင်းပေါ်ကပုံနော်၊ အပြင်မှာသာ ချီရပွေ့ရရင် ဘယ်လောက်တောင် ပျော်စရာကောင်းလိမ့်မလဲ။
မျက်လုံးက အတွေ့ဟာ ဦးနှောက်လှိှုင်းတွေကို ရိုက်ခတ်စေတယ်။ မျက်နှာဟာ ပြုံးလာတယ်။ ပျော်စရာဟော်မုန်းတွေ ထုတ်ပေးလိုက်တယ်။
အဲတာတွေက ခင်ဗျားတို့ကို ကျန်းမာစေတယ်။ ပျော်ရွှင်စေတယ်။ အလုပ်တွင်စေတယ်။ 

ကလေးငယ်လေးက အသက်တွေကြီးလာတဲ့အခါ
ခွေးကလေးက ဆိုဖာပေါ် ချေးပါချတဲ့အခါ
ကြောင်ကလေးက အိပ်ယာပေါ် သေးပန်းချတဲ့အခါ၊ အင်း...
ဒီတခါ မေးခွန်းက
ပျော်ရွှင်မှှုဟာ ပြောင်းလဲတတ်သလား? 

ဒီတော့ ဘာက အရေးကြီးနေတာလဲ? 
ဖန်ခွက်ထဲမှာ ရေတဝက်လျော့နေတယ်နဲ့ ဖန်ခွက်ထဲမှာ ရေတဝက်အပြည့်ရှိနေတယ်ဆိုတာမျိုး။
ကောင်းသောအမြင် ကောင်းသောအတွေး။ Positive thinking လို့ လူတွေ အပြောများကြတယ်။ ဒါ အရေးကြီးတယ်။

ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုလုပ်မလဲHow ? ဆိုပြီး မေးစရာရှိလာတယ်။

သူကေတာ့ နည်းလမ်း ၃ခု ညွှန်းထားတယ်။ အဲတာကို Programing Happiness လို့ သူက ဆိုတယ်။

1. Guided mediation

ဒါကို ကိုယ့်နည်းကိုယ့်ဟန်နဲ့ ဘယ်လို လုပ်ကြမလဲ။ 
ကျွန်မကတော့ မနက်အိပ်ရာထတာနဲ့ ဆယ်မိနစ်လောက် တင်ပလ္လင်ခွေထိုင်ပြီး ကိုယ့်စိတ်ကို ပြန်တည်ကြည့်တယ်။ ခန္ဓာမှာ နာကျင်နေတာတွေ ကြည့်တယ်။ လက်ရှိမှာ နေကြည့်တယ်။

သူကေတာ့ ပျော်ရွှင်အောင်မြင်ခဲ့သမျှတွေကိုအသံသွင်းပြီး နားကြပ်တပ်ကာ ပြန်နားထောင်လေ့ရှိတယ်။ ၆မိနစ်လောက်စာလောက်ပေါ့။ ဒီနည်းက စိတ်ကို ပျော်အောင်၊ တက်လာအောင် ဆွဲတင်စရာမလိုဘဲ အကောင်းဆုံး Boost လုပ်ဆောင်ပေးနိူင်တယ်လို့ဆိုတယ်။ 

2. Magic question

မနက်မနက် မှန်ထဲကြည့်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးခွန်းတခုစီလောက် မေးကြည့်ပေးပါ။
ကျန်တဲ့တနေ့တာမှာ ဒါကို ပြန်ပြန်တွေးမိတိုင်း ပျော်စေမယ့်၊ အားအင်ရှိစေမယ့် မေးခွန်းမျိုးတော့ ဖြစ်ရပါမယ်။

ဒီနေ့ ဘယ်အရာက ငါ့ကို အံ့သြပျော်ရွှင်စေမလဲ၊ ငါ မစောင့်နိူင်တော့ဘူး။
အလုပ်နည်းနည်းလုပ်ပြီး၊ တနှစ်မှာ ခရီးလေးကြိမ်လောက် ထွက်နိူင်အောင် ငါ ဘယ်လိုကြိုးစားရမလဲ? 
ဒီနေ့ဟာ ဘယ်လောက်တောင် လှပတဲ့နေ့ဖြစ်မလဲ?

အဲသလိုမေးခွန်းတွေလို့ သူက ဥပမာပေးထားတယ်။ 

ကျွန်မကတော့ ကိုယ်ဆောက်တည်နိူင်မယ့် သီလတခုခု၊ ဒါမှမဟုတ် ကတိတခုခု ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပေးလိုက်တာမျိုး လုပ်လေ့ရှိတယ်။ ငါ ဒီနေ့ အရက်သေစာ မေသာက်ဘူး။ လိမ်မပြောဘူး။ ငါ ဒီနေ့ စိတ်ညစ်စရာတွေ စိတ်ထဲ အဝင်မခံဘူးစသည်ဖြင့်။

3. Physical movement

ကိုယ့်ခန္ဓာရဲ့အစိတ်အပိုင်းလေးတွေကို လှုပ်ရှားပေးနေဖို့။ ခြေချောင်း၊ လက်ချောင်းကလေးတွေ လှုပ်ရှားပေးနေတာမျိုး။ လက်ရေးလက်သားကအစ ပြောင်းဖို့ ကြိုးစားတာမျိုး။ လက်မှတ်ပြောင်းထိုးကြည့်တာမျိုး။ 
ကျွန်မကတော့ ညာသန်ဖြစ်တာမို့ စာကို ဘယ်လက်နဲ့ ပြောင်းရေးကြည့်တယ်။ သွားတိုက်တဲ့အခါ ဘယ်လက်နဲ့ သွားတိုက်တံကိုင်ပြီး တိုက်ကြည့်တယ်။ အဲတာမျိုးပေါ့။ 
လုပ်နေကျအလေ့အထတွေကနေ ပြောင်းလဲကြည့်ပါ။ အရင်က မဖွံ့ဖြိုးတဲ့ ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းတွေ စတင်လှုပ်ရှားလာမယ်၊ မီးငြိမ်းနေတဲ့ ဦးနှောက်ပတ်လမ်းကလေးတွေမှာ မီးတောက်ကလေး ဖ်တ္ကနဲ ထတောက်မယ်။ 
Bart Baggettက အဲသလို အခိုင်အမာပြောထားပါတယ်။

ကျွန်မအနေနဲ့ အချုပ်ပြောရရင်...
Neuroplasticity အကြောင်း ကျွန်မ ရေးခဲ့ဖူးတယ်။ အချိန်တော့ ယူရလိမ့်မယ်။ ကြာတော့လည်း အလေ့အထတခုအဖြစ် မခဲယဉ်းတော့ဘဲ ယဉ်ပါးလာပါလိမ့်မယ်။ 
အရှင်းဆုံးပြောရရင်...
ချမ်းသာဖို့အတွက် မချမ်းသာတဲ့စိတ်တွေကို ဖယ်ထုတ်ပစ်လိုက်ဖို့ ကြိုးစားခြင်းဟာ ချမ်းသာပျော်ရွှင်ခြင်းရဲ့လမ်းအစပါပဲ...

အားလုံးပဲ အေးချမ်းပျော်ရွှင်ကြပါစေရှင်

ချစ်ကြည်အေး

The Neuro-Pathway to Happiness | Bart Baggett | TEDxUBIWiltz ထဲက ကောက်နှုတ်ရေးသားထားပါတယ်။
Image credit: 
https://www.authenticityassociates.com/neural-plasticity-4…/

ႏွစ္သက္မိေသာစာအုုပ္ထဲက အေၾကာင္းအရာမ်ား

အိတ္ဇိုးဒတ္စာအုပ္ထဲက ကိုယ္ႀကိဳက္တဲ့ ေနရာေလးတခုအေၾကာင္း ေျပာျပမယ္။ ထံုးစံအတိုင္း ဇာတ္ေကာင္နာမည္ေတြ ကိုယ္ မမွတ္မိျပန္ဘူး။ ထားေတာ့ ဒါက အေရးလည္းမႀကီးဘူး။ 

ဂ်ဴးမိသားစုထဲက အရြယ္ေရာက္လာတဲ့ ဂ်ဴးလူပ်ိဳကေလးကို အေဖလုပ္သူက တဖက္ရြာကို အသီးအႏွံေတြ လွည္းေပၚတင္ေပးၿပီး အပို႔ခိုင္းတယ္။ လမ္းမွာ အာရပ္လူမ်ိဳးတစုရဲ႕အႏိူင္က်င့္ျခင္း ခံလိုက္ရတယ္။ အသီးအႏွံေတြယူ လူကိုထိုးႀကိတ္လႊတ္လိုက္တယ္။ ဂ်ဴးလူပ်ိဳကေလးဟာ ဒဏ္ရာေတြနဲ႔ အိမ္ျပန္ေရာက္လာတယ္။ အေမျဖစ္သူက စိတ္မေကာင္းဘူးေပါ့။ အေဖကေတာ့ ဘာမွမေျပာဘူး။
ဒဏ္ရာသက္သာလာတဲ့အခါ အေဖျဖစ္သူက သူ႔သားလူပ်ိဳေပါက္ကို ၾကာပြတ္႐ိုက္နည္းသင္ေပးတယ္။ ကြၽမ္းက်င္လာတဲ့အခါ အရင္ကလိုပဲ အသီးအႏွံေတြလွည္းေပၚတင္ၿပီး တဖက္ရြာကို ပို႔ခိုင္းျပန္တယ္။ ဒီတခါ ၾကာပြတ္တေခ်ာင္းကိုပါ သားလက္ထဲ ေဆာင္သြားေစတယ္။ အေမျဖစ္သူကေတာ့ စိတ္မခ်ျမဲ စိတ္မခ်ျဖစ္ၿပီးက်န္ခဲ့တယ္။

ဟိုတေခါက္ကလိုပဲ လမ္းခုလပ္မွာ အာရပ္ကေလးတစုက အသီးအႏွံေတြ လုယူဖို႔ႀကိဳးစားတယ္။ ဒီတေခါက္ေတာ့ ဂ်ဴးလူပ်ိဳကေလးဟာ သူတတ္ထားတဲ့ ၾကာပြတ္ရိုက္နည္းကို ေကာင္းေကာင္းအသံုးခ်ၿပီး အာရပ္ကေလးေတြရန္က ကင္းလြတ္ခဲ့တယ္။ တဖက္ရြာကို အသီးအႏွံေတြ ေခ်ာေမာစြာ ပို႔ေဆာင္ၿပီး အိမ္ကိုျပန္လာခဲ့တယ္။
အိမ္ကိုျပန္ေရာက္ေတာ့ အေဖျဖစ္သူက သားကိုျပံဳးၾကည့္၊ အေမျဖစ္သူက ခုမွပဲ ဟင္းခ်ႏိူင္ေတာ့တဲ့အၾကည့္နဲ႔ ုၾကည့္တယ္။

ေျပာခ်င္တဲ့ဇာတ္ကြက္က အဲတာေလးပဲ။

ကြၽန္မတို႔ ကိုယ့္ကေလးကို သူမ်ားက အႏိူင္က်င့္တဲ့အခါ မိဘေတြ ဘယ္လိုတုန္႔ျပန္ေလ့ရိွသလဲ?

ေနာက္တခါ ခံလာရင္ ေသမယ္
သူမ်ားလုပ္တာ ခံမလာနဲ႔ ျပန္ခ်
အဲသလိုေတြ မ်ားမယ္ထင္တယ္။

အေပၚကဇာတ္ကြက္နဲ႔ ဘယ္လိုကြာဟမႈရိွေနလဲ...

ေျပာခ်င္တာက ကေလးရဲ႕စိတ္ထဲကို လက္တုန္႔ျပန္တတ္တဲ့ ရန္မီးတစ ထည့္မေပးျခင္းကို ေျပာျပခ်င္တာ။ သို႔ေသာ္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကာကြယ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အသိကိုေတာ့ ကိုယ္လံုပညာသင္ေပးျခင္းနဲ႔အတူ အလိုလိုသိနားလည္ေစလိုက္တယ္။ ေလာကမွာ အျဖဴထည္အတိုင္း႐ွင္သန္ဖို႔ဆိုတာထက္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုကာကြယ္တတ္ဖို႔လည္း လိုအပ္ေသးတယ္ဟုတ္လား။

တခါတေလမွာ ကြၽန္မတို႔လူႀကီးေတြဟာ ကေလးေတြရဲ႕စိတ္ကို ကိုယ့္အတၱရဲ႕အေရာင္အတိုင္း စြန္းထင္းေစတတ္ၾကတယ္။ မသိၾကလို႔ပဲျဖစ္ေစ သိသိနဲ႔ျဖစ္ေစ ႏုနယ္တဲ့ကေလးေတြရဲ႕စိတ္ႏွလံုးကို ပံုစံခ်ေပးရက္သား ျဖစ္ေနတတ္ၾကတယ္။

သတိထားၾကဖို႔ သိပ္ေကာင္းတယ္...

ခ်စ္ၾကည္ေအး
၀၆၀၈၂၀၁၉

စာဖတ္တဲ့အခါ ဘယ္လိုုအက်င့္ေတြနဲ႔ ဘယ္လိုုေတြ ဖတ္တတ္ၾကသလဲ

စာေတြ ဘယ္လိုုဖတ္ေနၾကလဲေမးရင္
ဒီလိုုပဲဖတ္တာေပါ့ ဘယ္လိုုမ်ားဖတ္ရဦးမွာလဲ ေျပာၾကမယ္ထင္ပါတယ္။
အင္း ျပန္ေျဖၾကည့္ပါဦးလားလိုု႔ ေျပာခ်င္တယ္။
တကယ္ေတာ့ လူေတြ စာဖတ္ၾကတယ္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ စာဖတ္ေလ့ရွိပံုုခ်င္းေတာ့ မတူႏိူင္ၾကပါဘူး။ ဘယ္လိုုေတြ ကြာျခားၾကပါလိမ့္လိုု႔ ၾကည့္မိေတာ့ စာဖတ္က်င့္ေတြဟာ ၉ မ်ိဳးေလာက္ကိုု ရွိတယ္ဆိုုတာ ေတြ႔ရတယ္။

၁။ စာဖတ္ေနတုုန္းမွာ ပါးစပ္ကပါ အသံတိတ္လိုုက္ရြတ္ေနတတ္သူ

ဒါဟာ ကေလးတုုန္းကတည္းက စာလံုုးေတြကိုု အသံထြက္ဖတ္ဖိုု႔ ၾကိဳးစားရာက ၾကီးတဲ့အထိ အက်င့္ပါသြားဟန္ တူပါသတဲ့။ စာဖတ္ႏွႈန္းကိုု ေႏွးေစတာမိုု႔ ဒါဟာ ေဖ်ာက္သင့္တဲ့အက်င့္တခုုျဖစ္တယ္လိုု႔ဆိုုတယ္။ ဘယ္လိုုေဖ်ာက္ရမွာလဲဆိုုေတာ့ စာဖတ္ေနစဥ္မွာ လက္မျဖစ္ျဖစ္ လက္ညွိဳးျဖစ္ျဖစ္ တေခ်ာင္းေခ်ာင္းကိုု သင့္ႏွႈတ္ခမ္းေလးေပၚ ဖိကပ္ထားၾကည့္ပါ ဒါမွမဟုုတ္ လည္ေခ်ာင္းေပၚမွာရွိတဲ့အသံအိမ္ေပၚကိုု လက္ေခ်ာင္းကေလးေတြ အသာတင္ထားၾကည့္လိုုက္ပါတဲ့။ 

၂။ ေနာက္ဆံုုးစာမ်က္ႏွာကိုု အရင္ဆံုုးလွန္ဖတ္တတ္သူ

ဇာတ္လမ္းအရသာ ပ်က္ေစတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္လည္း ၾကိဳက္တဲ့သူအတြက္ေတာ့ ဆက္ဖတ္ဖိုု႔တြန္းအားတခုုေတာင္ ျဖစ္ေစတယ္ဆိုုပဲ။ တခ်ိဳ႕က အဆံုုးမွာ မင္းသားမင္းသမီး ေပါင္းရတဲ့ဇာတ္မွ ဖတ္မယ္တိုု႔ဘာတိုု႔ ရွိၾကတယ္ဟုုတ္လား (ဒါကေတာ့ အန္တီခ်စ္ မွန္းၾကည့္တာေပါ့ေနာ္)။ ဒီအက်င့္ကေတာ့ ဘာျပႆနာမွ မရွိပါဘူး၊ မင္းဖာသာမင္း ဇာတ္လမ္းၾကိဳသိရင္ သိေနပါေစ၊ က်န္တဲ့သူေတြကိုု လိုုက္မေျပာရင္ၿပီးတာပါပဲ တဲ့။ ရွဴး တိုုးတိုုးေလးေနပါေပါ့ေနာ္…

၃။ မဖတ္ခင္ စာအုုပ္အန႔ံကိုု အရင္ဆံုုးနမ္းၾကည့္တတ္သူ

Having your nose in a book လိုု႔ ေခၚၾကတာေပါ့။ စာအုုပ္နံ႔ကိုု ၾကိဳက္ကိုုၾကိဳက္ၾကတာမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္မလား၊ စာအုုပ္တအုုပ္ဟာ အေဟာင္းျဖစ္ေလေလ သူ႔မွာ မွိႈနံ႔၊ ပရုုတ္လံုုးနံ႔၊ စီးကရက္နံ႔၊ တခုုခုုေပါ့ေလ အဲလိုုအနံ႔ေတြ စြဲကပ္ေနႏိူင္တာေပါ့ေနာ္၊ ထည့္ထားတဲ့ဘီရိုုက သစ္သားနံ႔ေတာင္ စြဲခ်င္စြဲေနႏိူင္ပါေသး။ အင္း…တကယ္ေတာ့ စာအုုပ္တအုုပ္မွာ စာရြက္နဲ႔ မင္ ေပါင္းစပ္လိုုက္တဲ့အခါ ျဒပ္ျပဳမွႈေတြဟာ ျဒပ္ေပါင္း ၁၅မ်ိဳးေလာက္ ေပါင္းထားတဲ့အနံ႔မ်ိဳးေတာင္ ျဖစ္ေနႏိူင္ပါတယ္တဲ့ Oops…..

၄။ အစကေလး ဟိုုလွန္ဒီလွန္နဲ႔ အဆံုုးထိမဖတ္တဲ့သူ

တျခားဖတ္စရာေတြ ၾကည့္စရာေတြ သိပ္မ်ားသူ၊ ဒါမွမဟုုတ္ စာအုုပ္တအုုပ္ဆံုုးေအာင္ အခ်ိန္မေပးႏိူင္သူ အလုုပ္သိပ္မ်ားသူၾကီးမ်ား ျဖစ္ေနႏိူင္မလား။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ဒါဟာ online reading behaviors ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏူိင္ေျခရွိတယ္လိုု႔ Dr. Gottliebဆိုုသူၾကီးက အိုုးစြတ္ခြက္စြတ္ ေျပာလိုုက္ပါသတဲ့ေတာ္။ ျဖစ္ေတာ့ျဖစ္ႏိူင္သားပဲ၊ အြန္လိုုင္းမွာ ဖတ္ၾကတယ္ဆိုုတာ စာတုိေပစကေလးေတြ၊ ဟိုုစပ္စပ္ဒီစပ္စပ္ကေလးေတြက အမ်ားသားကိုုး၊ ဒီ link ကေလးတခုုဖတ္လိုု႔မွ မၿပီးခင္ ေနာက္ link တခုုက ဒုုန္းကနဲတက္ခ်လာတတ္တာမ်ိဳးလည္း ရွိတတ္တာ၊ ဆိုုေတာ့ကာ ေဒါက္တာ ေဂါ့တလစ္ၾကီး အထက္မွာ ေျပာခဲ့သလိုုပဲ ျဖစ္မွာပါေလ…။

၅။ ဝါက်တိုုင္းကိုု လက္ညွိဳးကေလးနဲ႔ ေထာက္ေထာက္ၿပီး ဖတ္တတ္သူ

တခ်ိဳ႕မ်ားက်ေတာ့ တေၾကာင္းခ်င္းစီကိုု လက္ကေလးေထာက္ေထာက္ၿပီး ဖတ္တတ္ၾကတာကလား။ မ်က္လံုုးနဲ႔ စာေၾကာင္းေတြက ခဏခဏ အေပၚေရာက္လိုုက္ ေအာက္ေရာက္လိုုက္နဲ႔ ဖတ္ေနတဲ့စာေၾကာင္းေတြ ဘယ္ေရာက္သြားပါလိမ့္ ျပန္ျပန္ရွာမေနႏိူင္ဘူး ဟုုတ္လား။ ဒါေပမယ့္ စာဖတ္ႏွႈန္းျမန္ခ်င္ရင္ ဒီအက်င့္ကိုုလည္း ေဖ်ာက္လိုုက္ပါတဲ့ ေနာ္။ အန္တီခ်စ္တိုု႔လည္း ဒီအထဲပါတာေပါ့။ အိုု မေဖ်ာက္ႏိူင္ပါဘူး၊ ဖတ္လက္စစာေၾကာင္းေတြ ေပ်ာက္ေပ်ာက္သြားေတာ့ ဘယ္သူလာရွာေပးတာလိုုက္လိုု႔…

၆။ စာအုုပ္ေတြအမ်ားၾကီးကိုု တၾကိမ္တည္းမွာ ဖတ္ေနတတ္သူ

လာျပန္ၿပီ။ ဒါလည္း အန္တီခ်စ္ကိုု ေျပာေနသလိုုပါပဲ။ စာအုုပ္တအုုပ္ကိုု ဖတ္ေနရင္းက စိတ္ထဲသိပ္မေရာက္ေတာ့ဘူးဆိုုရင္ ေဘးခ်ၿပီး ေနာက္တအုုပ္ေျပာင္း၊ ေဟာ ေနာက္တအုုပ္ထပ္ေျပာင္း၊ ထပ္ေျပာင္းနဲ႔ ဖတ္တတ္သူမ်ား ရွိရင္ လက္ညွိဳးေထာင္ပါ။ ဟုုတ္ကဲ့ ေရွ႕ကိုုေျခႏွစ္လွမ္းတိုုး၊ အန္တီခ်စ္ေဘးမွာ ရပ္ပါ 😁 ဒီလိုုဖတ္တဲ့သူေတြကိုု အဂၤလိပ္ေဝါဟာရနဲ႔ အေခၚအေဝၚတခုုရွိတယ္မွတ္တယ္။ အရင္က မွတ္ဖူးၿပီး အခုုေတာ့ အစေဖာ္မရေတာ့ဘူး။ ဂ်ပန္လိုုအေခၚအေဝၚေတာ့ ရွိပါတယ္။ Tsundokuတဲ့၊ စာအုုပ္ေတြ တအုုပ္ထက္မက တခ်ိန္ထဲမွာ ဖတ္တတ္သူ ဒါမွမဟုုတ္ မဖတ္ဘဲ စိတ္ေၾကနပ္မွႈအတြက္ ဝယ္ယူၿပီး စာအုုပ္စင္ဝိတ္တက္ေအာင္ ျပဳလုုပ္တတ္သူကိုု ေခၚပါသတဲ့….၊ ဟူးး…..🙄

၇။ ရုုပ္ရွင္ကားမၾကည့္ခင္ စာအုုပ္အရင္ဖတ္ထားတတ္သူ

Goodreads.comက စစ္တမ္းေကာက္ခ်က္အရ စာဖတ္သူေတြရဲ႕ ၄၄%ဟာ ရုုပ္ရွင္မၾကည့္ခင္ စာအုုပ္ကိုု အရင္ရွာဖတ္ထားႏွင့္သူမ်ား ျဖစ္ပါသတဲ့ရွင္။ အနည္းဆံုုးေတာ့ ရုုပ္ရွင္ရံုုထဲက် သူမ်ားရယ္သလုိ လိုုက္ရယ္ႏိူင္သူမ်ား ျဖစ္ႏိူင္ၾကတာေပါ့ေနာ္။

၈။ စာအုုပ္ထဲေရးထားတဲ့အထဲက အသံထြက္ဖိုု႔ခက္ခဲလွတဲ့ လူနာမည္ေတြ ေနရာေတြကိုု အလြတ္က်က္သလိုု ေသခ်ာေစ့ငုုတတ္သူ

အဲလိုုလူေတြလည္း ရွိေသးတယ္လိုု႔ မွတ္သားရတယ္။ အန္တီခ်စ္ဆိုု အသံမထြက္တတ္ရင္ ေက်ာ္ခ်လိုုက္တာပဲ 🙄🙄
ဒါမွမဟုုတ္လည္း ထိပ္ဆံုုးက စာလံုုးေလးပဲ မွတ္ထားလိုုက္တာေပါ့။ ဥပမာ Mr. LeastHandsome ဆိုု Mr. L လိုု႔ မွတ္လိုုက္တာေပါ့၊ လြယ္လြယ္ကေလး…

၉။ မဂၢဇင္းေတြကိုု အေနာက္ကေန အေရွ႕၊ အလယ္ကေန အေနာက္၊ အလယ္ကေန အေရွ႕ မူးေလာက္ေအာင္ လွန္ေလွာဖတ္တတ္သူ

ဒါကေတာ့ မစ္စတာေမ်ာက္မူးလဲေတြ ဖတ္တတ္တဲ့စတိုုင္ေပါ့ (စာေရးသူကေတာ့ အဲလိုုဘယ္ေျပာမလဲ၊ အန္တီခ်စ္ေျပာတာ 😬)
အဲလိုုလူေတြလည္းရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ မဂၢဇင္းဆိုုေတာ့လည္း ဖတ္ရတာ လြတ္လပ္တယ္ေလ၊ ဘယ္ကေန စဖတ္ဖတ္မထူးဘူးဟုုတ္လား၊ တခုုပဲ ကိုုယ္ဖတ္ၿပီးသားေတာ့ ကိုုယ္မွတ္မိဖိုု႔လိုုတယ္။ 

ကဲ ဒါပါပဲ။ အဲဒီ ၉ မ်ိဳးထဲ အန္တီခ်စ္နဲ႔ အက်ံဳးဝင္တာက ၅ နဲ႔ ၆
ဘယ္သူေတြက ဘယ္နံပါတ္ေတြပါလိမ့္ေနာ္….

စာကိုုး

(9) Wired reading habits by Jessica Cassity ရဲ႕ ေဆာင္းပါးေလးကိုု သင့္ေလ်ာ္သလိုု ျပန္ေရးထားတာပါ။

ခ်စ္ၾကည္ေအး
၃၁ဝ၃၂ဝ၁၉

Kill the ANTs

ကၽြန္မတိုု႔ေတြဟာ လက္ရွိမွာ အင္မတန္ေနခဲၾကတယ္။ အတိတ္မွာျဖစ္ေစ၊ မနက္ျဖန္ေတြက်ရင္ဆိုုတာမွာ ျဖစ္ေစ ေအးခဲေနတတ္ၾကတာ၊ လွႈပ္ခတ္ေနတတ္ၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ဘယ္ကာလမွာေနတာပဲျဖစ္ေစ ကိုုယ့္စိတ္ကိုု ၾကည္လင္ ေပါ့ပါးေစမယ့္ အရိပ္ေအာက္မွာ ေနတတ္ဖိုု႔ေတာ့ လိုုတာေပါ့။ တေန႔က ညီမေလးတေယာက္နဲ႔ ဖုုန္းေျပာျဖစ္ရင္း စိတ္မေပ်ာ္ေနတဲ့သူ႔ကိုု အားေပးျဖစ္တယ္။ သူ႔ကိုုေျပာျပျဖစ္တာေတြ ျပန္ေရးခ်င္လာလိုု႔၊ ၿပီးေတာ့ သူ႔လိုုပဲ တျခားစိတ္မေပ်ာ္သူေတြ ရွိေနရင္ ေဆးမ်ားတိုုးဦးမလားဆိုုတဲ့ စိတ္ကေလးနဲ႔ ဒီပိုုစ့္ကိုု ေရးျဖစ္ပါတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ စိတ္ဟာ အင္မတန္ဆန္းၾကယ္တယ္။ စိတ္ဟာ ေအာက္ဆံုုးထိထိုုးဆင္းၿပီးရင္ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ အထက္ကိုု ျပန္တက္မလာႏိူင္ေတာ့ဘူး။ ဘယ္လိုုစာေတြပဲဖတ္ဖတ္၊ အၾကံေပးစကားေတြပဲ နားေထာင္ေထာင္၊ သိၾကားမင္းလည္း မကယ္ႏိူင္ဘဲ ကိုုယ့္စိတ္ကိုု ျမွင့္တင္ႏိူင္မယ့္သူဟာ ေနာက္ဆံုုးမွာေတာ့ ကိုုယ္ကိုုယ္တိုုင္ဆိုုတာကိုု အရင္ဆံုုး သိထားေပးပါ။
မ်ားေသာအားျဖင့္ မေပ်ာ္ရႊင္ႏိူင္သူေတြဟာ နာက်ည္းစိတ္ေတြအေျခခံထားတဲ့ မြန္းၾကပ္ေနတဲ့အေတြးေတြထဲ တလည္လည္ေလွာင္ပိတ္ေနတတ္ၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္ နာက်င္ရသလဲ၊ ဘာေၾကာင့္ မေပ်ာ္ရႊင္ရသလဲ။ ကိုုယ္တိုုင္ေမြးျမဴထားတဲ့ အပ်က္သေဘာေဆာင္တာမ်ားေနတဲ့ အေတြးေတြေၾကာင့္ပါပဲ။

Kill the ANTs ဆိုုတဲ့ အသံုုးအႏွႈန္းကိုု တခ်ိဳ႕ေတြ ၾကားဖူးၾကပါလိမ့္မယ္။

ANTs - Automatic Negative Thoughts

အျမဲလိုုလိုု တဝဲလည္လည္ ေတြး ေတြးမိေနတတ္တဲ့ အပ်က္သေဘာေဆာင္တဲ့ အနက္ေရာင္ အေတြးေတြကိုု ဖယ္ရွားသတ္ျဖတ္ပစ္ပါ လိုု႔ ဆိုုလိုုတာပါပဲ။ ဒါကိုု Dr. Daniel Amenက လက္ေတြ႔နဲ႔ယွဥ္ထိုုး စဥ္းစားၿပီးမွ သံုုးႏွႈန္းခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ တေန႔ သူ႔မီးဖိုုေခ်ာင္မွာ ပုုရြက္ဆိတ္ေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ အံုုခဲေနတာေတြကိုု သူ ရွင္းပစ္ရတယ္။ အဲဒီကေန သူ႔မွာ အေတြးတစရသြားခဲ့တယ္။ ANT ဆိုုတဲ့ စာလံုုးေတြရဲ႕ အရွည္ကိုု သူက Automatic Negative Thoughts လိုု႔ ယူလိုုက္တယ္။ ANT ေတြရဲ႕ စုုရံုုးေသာင္းက်န္းမွႈကိုု ခံရတဲ့ သူ႔မီးဖိုုေခ်ာင္လိုုပဲ သူ႔လူနာေတြဟာ Automatic Negative Thoughts ဆိုုတဲ့ အပ်က္သေဘာေဆာင္တဲ့ အေတြးေတြရဲ႕ ေခ်မွႈန္းသတ္ျဖတ္မွႈကိုု ခံေနၾကရတယ္။ ကုုိယ့္ကိုုကိုယ္ သတ္ေသခ်င္တဲ့စိတ္ေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္၊ စိတ္ဓါတ္ဟာ ဟိုုးေအာက္ေျခအထိ က်ဆင္းကာ နာလန္မထူႏိူင္ေအာင္ ျဖစ္ေနၾကတယ္၊ လူမွႈေရး စီးပြားေရး ေနရာတိုုင္းမွာ ဆံုုးရွံဳးမွႈေတြနဲ႔ ၾကံဳေနၾကရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူဟာ Kill the ANTs ဆိုုတဲ့ စကားကိုု သံုုးၿပီး သူ႔ရဲ႕မေပ်ာ္ရႊင္ေသာ စိတ္ဖိစီးခံလူနာေတြကိုု ကုုသခဲ့ရတယ္။ 

ANTs လိုု႔ အတိုုေကာက္ေခၚတဲ့ Automatic Negative Thoughts ရဲ႕ ဆိုုးက်ိဳးဟာ ဘယ္အထိ တာသြားသလဲ ၾကည့္ၾကရေအာင္။

ကၽြန္မတိုု႔ ဦးေႏွာက္မွာ Frontal lobe နဲ႔ Temporal lobe ဆိုုတာ ရွိပါတယ္။ နဖူးရဲ႕အေနာက္ဘက္ဦးေခါင္းခြံနဲ႔ကပ္လ်က္ တေၾကာလံုုးဟာ Frontal lobe ျဖစ္ၿပီး သူ႔အေနာက္ ေအာက္ေျခဘက္နားမွာ Temporal lobe ရွိပါတယ္။
အပ်က္သေဘာေဆာင္တဲ့ အေတြးတစ ေတြးမိၿပီဆိုုတာနဲ႔ သူတိုု႔ ၂ခုုဆီက chemicalတမ်ိဳး ထြက္လာေစပါတယ္။ အဲဒီ chemicalဟာ သက္ေရာက္မွႈေတြ အမ်ားၾကီးျဖစ္ေစတယ္၊ ဝမ္းနည္းလာမယ္၊ မ်က္ရည္က်မယ္၊ နာက်င္လာမယ္၊ လက္ေတြတုုန္လာမယ္၊ လက္ဖ်ားေတြ ေအးလာမယ္၊ ၾကြက္သားေတြကိုု ေတာင့္တင္းလာေစတယ္၊ ႏွလံုုးခုုန္ျမန္လာမယ္ စတဲ့ တုုန္႔ျပန္မွႈေတြကိုု ခံစားရေစတယ္။ ဦးေႏွာက္တခုုလံုုးမွာ သူတိုု႔ ၂ခုုရဲ႕တာဝန္ဟာ emotional expression -ခံစားမွႈေတြကိုု ခံစားေစတဲ့ အလုုပ္ကိုု လုုပ္ၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဦးေႏွာက္ဟာ ဒါကိုု ပရိုုဂရမ္တခုုလိုု မွတ္ထားလိုုက္ေတာ့တယ္။ ေနာက္အခါတိုုင္းေတြမွာလည္း ဒီလိုုပဲ ဆင္တူအေတြးေတြ ေတြးမိတဲ့အခါ ဦးေႏွာက္ဟာ ဒီလိုုပဲ တုုန္႔ျပန္တယ္။ ေျပာရရင္ ကိုုယ့္အေတြးနဲ႔ကိုုယ္ “နာက်င္ေစတဲ့ သံသရာစက္ဝိုုင္းတခု”ရဲ႕ျဖစ္စဥ္စဆံုးကိုု ဦးေႏွာက္က record ယူထားလိုုက္တာမ်ိဳးပါပဲ။ 

ဒါကိုု ကၽြန္မတိုု႔ နားလည္သေဘာေပါက္ဖိုု႔ပဲ လိုုတာပါ။ ဒါကိုု နားလည္သေဘာေပါက္ၿပီဆိုုတာနဲ႔ တျခားပိုုမိုုေကာင္းမြန္တဲ့အေတြးေတြကိုု ေတြးမယ္၊ ေပ်ာ္ရႊင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဦးေနွာက္ကထုုတ္ေပးတဲ့ ကြဲျပားတဲ့ chemical ေနာက္တမ်ိဳးကိုုပဲ ထုုတ္လႊတ္ေစမယ္၊ “ေပ်ာ္စရာေကာင္းတဲ့ တက္ၾကြလန္းဆန္းေစတဲ့ သံသရာစက္ဝိုုင္းတခုု”ကိုုသာ ဦးေႏွာက္ထဲ ပရိုုဂရမ္သြင္းေစေတာ့မွာေပါ့၊ ဟုုတ္တယ္ေနာ္။

ကၽြန္မတိုု႔ ေလ့က်င့္ယူရပါမယ္။ ေျပာထားခဲ့သလိုုပါပဲ၊ အပ်က္သေဘာေဆာင္ၿပီး ကိုုယ့္ကိုု ထိခိုုက္နာက်င္ေစမယ့္အေတြးေတြ ေတြးမိတာနဲ႔ ေရဒီယိုုလိုုင္းေျပာင္းသလိုု ခ်က္ခ်င္း လိုုင္းေျပာင္းခ်ပစ္လိုုက္ပါ။ ဖီးလ္မေနပါနဲ႔ အခ်ိန္အကုုန္မခံပါနဲ႔။ တျခားအဓိပၸါယ္ရွိတဲ့အလုုပ္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အဲတာေတြကိုု ေျပာင္းလဲလုုပ္ေဆာင္တတ္တဲ့ အက်င့္ လုုပ္ေပးပါ။ ေနာက္တခုုက NOT to do list ခ်ေရးပါ၊ To do list မဟုုတ္ပါဘူး၊ NOT to do listပါ။ ခ်ေရးထားတဲ့အတိုုင္း တေန႔တာ ဒါေတြကိုု ငါ လံုုးဝမလုုပ္ဘူးဆိုုတဲ့ စိတ္နဲ႔ ေနပါ။ ကိုုယ့္အတြက္ အက်ိဳးမရွိမယ့္ အလုုပ္ေတြကိုု ေရွာင္ႏိူင္ၿပီဆိုုရင္ အေတာ္ေလး ေကာင္းေနပါၿပီ။ 

ကၽြန္မ ေျပာခ်င္တာ ဒါပါပဲ၊ ANTs ကိုု ေခ်မွႈန္းရွင္းလင္းပါ။
NOT to do list အတိုုင္း မလုုပ္ဘူးဆိုုတာေတြကိုု လွည့္ေတာင္မၾကည့္မိပါေစနဲ႔။
ေနာက္ဆံုုးတခုုေျပာခ်င္တာက အေလ့အက်င့္တခုု ခိုုင္မာဖိုု႔၊ ဦးေႏွာက္ထဲမွာ မွတ္သားဖိုု႔ (rewire brain လိုု႔ ေခၚပါတယ္) အနည္းဆံုုး ၂လခြဲကေန ၃လ ၾကာပါတယ္။ နာက်င္စရာေတြ ခ်ထားပစ္ခဲ့ပါ။ အေလ့အက်င့္ေကာင္းေတြ ေပ်ာ္စရာအေတြးေတြနဲ႔ ဦးေႏွာက္ကိုု ကိုုယ္လိုုခ်င္တဲ့ပံုုစံျဖစ္ေအာင္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ၾကပါ။ လူ႔ဘဝတိုတိုကေလးဟာ ေနေပ်ာ္ဖို႔သာ ေကာင္းတာ ဟုတ္လား...

Remember, your brain is how you reshape and rewire !

အားလံုုးပဲ အဆင္ေျပၾကပါေစ….
ခ်စ္ခင္စြာ
ခ်စ္ၾကည္ေအး
၂၁၀၂၂၀၁၉ 

Reading list :

undark.org
medium.com
amenclinics.com

လူတေယာက္ရဲ႕ စ႐ိုက္လကၡဏာအစပ်ိဳးျခင္း

လူတေယာက္ရဲ႕ စ႐ိုက္လကၡဏာအစပ်ိဳးျခင္း ~

လူတေယာက္ရဲ႕ Personality လိုု႔ ဆိုုလိုုက္ရင္ ကၽြန္မအတြက္ေတာ့ ခဏအတြင္းမွာ ျမင္လိုုက္ရတဲ့ အေပၚယံအသြင္အျပင္ စမတ္က်ေသသပ္မွႈနဲ႔ အတန္ၾကာေပါင္းၾကည့္မွ သိရမယ့္ (မ်က္စိနဲ႔မျမင္ႏိူင္တဲ့) ပင္ကိုုယ္အတြင္းစရိုုက္ အဲဒီႏွစ္ခုုေပါင္းထားတယ္လိုု႔ နားလည္မိပါတယ္။ ေမြးစကေန ေသဆံုုးတဲ့အထိ လူတေယာက္ရဲ႕ျဖစ္တည္မွႈ စရိုုက္ ဗီဇဆိုုတာေတြကိုု ဟိုုးေရွးပေဝသဏီကတည္းက အေတြးအေခၚပညာရွင္ေတြ၊ စိတ္ပညာရွင္ေတြ၊ တျခားေသာ ပညာရွင္ေပါင္းမ်ားစြာက ရွဳေထာင့္မ်ားစြာကေန ဆင္ျခင္သံုုးသပ္၊ ေလ့လာ သုုေတသနျပဳခဲ့ၾကၿပီးလည္း ျဖစ္တယ္။ အဲဒီအထဲကမွ Sigmund Freudရဲ႕ သီအိုုရီကိုု နည္းနည္းေလးဆြဲထုုတ္ၿပီး ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။

Sigmund Freud ရဲ႕ လူတေယာက္ရဲ႕စရိုုက္လကၡဏာ ၾကီးထြားရွင္သန္လာပံုုကိုု စိတ္ပညာပိုုင္းဆိုုင္ရာရွဳေထာင့္ကေန ခ်ဥ္းကပ္တဲ့ သီအိုုရီအရ လူတေယာက္ရဲ႕ Personality မွာ အပိုုင္း ၃ပိုုင္းပါဝင္တယ္လိုု႔ ဆိုုခဲ့တယ္။ 

Personality = The Id + Ego + Superego လိုု႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

Personalityကိုု Freudက ေရခဲေတာင္ၾကီးေတြနဲ႔ ခိုုင္းႏွိႈင္းျပခဲ့တယ္။ ေရေပၚေပၚေနတဲ့ ေရခဲေတာင္ထိပ္ဖ်ားပိုုင္းအနည္းငယ္ကေလးဟာ သိစိတ္ကိုု ေဖာ္ညႊန္းတာျဖစ္ၿပီး ေရေအာက္မွာ က်န္ေနတဲ့ ဧရိယာၾကီးမားလွတဲ့ ေရခဲေတာင္အေျခဟာ မသိစိတ္ျဖစ္တယ္လိုု႔ သူက ဆိုုတယ္။ အဲဒီေအာက္ေျခပိုုင္းဟာ ပုုန္းခိုုေနတဲ့ စိတ္ဆႏၵေတြ၊ လိုုခ်င္တပ္မက္မွႈေတြ၊ အေတြးစိတ္ကူးေတြနဲ႔ အမွတ္ရေအာက္ေမ့ဖြယ္ေတြ သိုုသိပ္သိမ္းဆည္းထားရာလိုု႔ ဆိုုတယ္။ အဲဒီေနရာဟာ The Id အေျခခ်ရာ ေနရာျဖစ္တယ္လိုု႔လည္း ေျပာခဲ့တယ္။

The Id ရဲ႕အလုုပ္က လူတေယာက္ရဲ႕အေျခခံလိုုအပ္ခ်က္ေတြ၊ လိုုခ်င္စိတ္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းရယူလိုုက္ဖိုု႔ မသိစိတ္ရဲ႕စြမ္းအားကေန လွံႈ႕ေဆာ္ရာေနရာျဖစ္တယ္။ Id ဟာ လူတေယာက္မွာ ဖြားဘက္ေတာ္အျဖစ္ ေမြးစကတည္းက အတူပါလာတဲ့ အဦးဆံုုး စရိုုက္လကၡဏာအစိတ္အပိုုင္းတခုုျဖစ္ၿပီး မသိစိတ္တခုုအျဖစ္ ကိန္းေနတာပါ။ အျခား ႏွစ္ခုုျဖစ္တဲ့ The ego နဲ႔ The superego မဖြ႔ံၿဖိဳးခင္မွာ ကေလးတေယာက္ရဲ႕ လိုုအပ္သမွ်ကိုု Idကပဲ ဦးေဆာင္ ေတာင္းဆိုုသြားတာပါပဲ။ Idဟာ Pleasure principle ခ်မ္းသာမူအဓိက ဥပေဒသနဲ႔ ေနတယ္။ ေနေပ်ာ္မွဳကိုု လိုုလားတယ္။ သက္ေတာင့္သက္သာျဖစ္မွႈကိုု မက္ေမာတယ္။ လိုုတရျဖစ္ခ်င္စိတ္နဲ႔ေနတယ္။ လူတေယာက္ရဲ႕ငယ္ဘဝမွာ Id ရဲ႕ေတာင္းဆိုုမွႈနဲ႔ပဲ မသိစိတ္ဦးေဆာင္ကာ အရာရာလိုုအပ္သမွ် တတ္ႏိူင္တဲ့နည္းနဲ႔ ေတာင္းဆိုုခဲ့တာေတြခ်ည္းပဲျဖစ္တယ္လိုု႔ ဆိုုတယ္။ 

Idဟာ Primary Process ေပၚမွာ အေျခခံၿပီး ယာယီလိုုခ်င္စိတ္ေတြကိုု ေျဖသိမ့္တယ္။ ေရဆာေနတဲ့လူဟာ ခ်က္ခ်င္းေရမေသာက္ႏိူင္ေသးတဲ့အခိုုက္အတန္႔မွာ ေရေအးေအးျဖည့္ထားၿပီး ေဘးပတ္လည္မွာ ေရေတြသီးေနတဲ့ ဖန္ခြက္တခြက္ကိုု စိတ္ထဲျမင္ေယာင္ကာ တံေတြးမ်ိဳခ်ေနတတ္တာမ်ိဳးပါပဲ။ Freudက IDကိုု "dark, inaccessible part of our personality" လိုု႔ ဖြင့္ဆိုုသတ္မွတ္ခဲ့သလိုု လူတေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ IDဟာ ေျခရာခံဖိုု႔ အခက္ခဲဆံုုးျဖစ္တယ္လိုု႔ ဆိုုခဲ့တယ္။

ေမြးစ ကေလးငယ္တေယာက္နဲ႔ မိဘတိုု႔အၾကား ခံစားဆက္သြယ္မွႈစတင္ခ်ိန္မွာပဲ ID ဟာ စတင္အလုုပ္လုုပ္ပါေတာ့တယ္။ တျဖည္းျဖည္းၾကီးျပင္းလာတာနဲ႔အမွ် မိဘေတြ၊ မိသားစုုေတြဆီကေန အမူအက်င့္၊ ယံုုၾကည္မွႈ၊ စိတ္ေနသေဘာထား၊ အေျပာအဆိုု အေနအထိုုင္ စတာေတြအားလံုုးကိုု ရယူႏိူင္သမွ်၊ ရယူခ်င္သမွ် ရယူကာ သူ႔အပိုုင္အျဖစ္ ယူပါတယ္။ အားလံုုးဆီက စုုေပါင္းစပ္ေပါင္းေတြကိုု “သူ” လိုု႔ လုုပ္လိုုက္ပါတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္ဟာ ေမာင္ျဖဴကိုု ေမာင္ျဖဴ ၊ ေမာင္နီကိုု ေမာင္နီ ျဖစ္ေစျခင္းရဲ႕ အစပ်ိဳးျခင္းလိုု႔ ဆိုုႏိူင္ပါတယ္။ 

ေနာက္တဆင့္အေနနဲ႔ ကေလးငယ္မွာ The egoအစပ်ိဳးျခင္းကိုု ေျပာပါမယ္။ 
အျမဲ လိုုတရေနတဲ့ကေလးတေယာက္ဟာ သူ လိုုခ်င္တာကိုု မရရင္ျဖစ္ေစ၊ သူရဲ႕ၾကည့္မွန္တခ်ပ္လိုု တြယ္တာရတဲ့မိဘေတြနဲ႔ ခြဲခြာရရင္ျဖစ္ေစ ego စတင္သက္ဝင္လာပါေတာ့တယ္။ ၾကီးျပင္းမွႈရဲ႕သေဘာမွာ ခြဲခြာက်န္ရစ္ရျခင္းလည္း ပါတယ္ ဟုုတ္လား၊ ၾကီးျပင္းလာတာနဲ႔အမွ် ကေလးဟာ ကေလးထိန္းေက်ာင္းပိုု႔ခံရမယ္၊ ေက်ာင္းသြားရေတာ့မယ္ေပါ့။ ဒီေနရာမွာ ကေလးဟာ တခ်ိန္လံုုးအတူေနေနက် မိဘနဲ႔ ခြဲရၿပီ။ ဒါဟာ The IDနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဖက္ျဖစ္တယ္။ အျမဲတေစ ခ်မ္းသာေနရတဲ့ကေလး၊ လိုုတရေနတဲ့ကေလးဟာ သူ မလိုုခ်င္တဲ့ ခြဲခြာရမွႈကိုု ဆန္႔က်င္ဖိုု႔ egoရဲ႕လွံႈ႔ေဆာ္မွႈေနာက္ လိုုက္ရပါေတာ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ဟာ မိမိကိုုယ္ကိုု ခ်စ္တတ္ျခင္းဆိုုတဲ့ Narcissism ပါ တပါတည္း အားေကာင္းစျပဳလာခ်ိန္ေပါ့။
ေနာက္တဆင့္မွာေတာ့ ကေလးဟာ ၾကီးျပင္းလာတာနဲ႔အမွ် လူတေယာက္ရဲ႕ အရည္အခ်င္း၊ အဆင့္အတန္း ဒါေတြကိုု တျခားသူေတြဆီမွာ ေတြ႔လာ၊ သေဘာေပါက္လာရၿပီး သူ႔ရဲ႕ၾကီးျပင္းလာရမွႈအေနအထား အေျခအေနေတြနဲ႔ကိုုက္ညီစြာ သေဘာထားတူမွ်သူေတြနဲ႔ အုုပ္စုုဖြဲ႔တတ္လာတဲ့ အဆင့္ပါပဲ။
တခ်ိန္တည္းမွာပဲ Superego ဟာ စတင္ႏိုုးၾကားလာတယ္။ မိဘနဲ႔ လူမွႈပတ္ဝန္းက်င္ အသိုုင္းအဝန္းေတြက ညႊန္ျပတဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ေတြ၊ တားျမစ္ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ၊ လုုပ္ပိုုင္ခြင့္ေတြ၊ က်င့္ဝတ္ေတြရဲ႕ စည္းမ်ဥ္း ထိန္းခ်ဳပ္မွႈေတြနဲ႔ အရာရာကိုုယ့္သေဘာေဆာင္ေနတဲ့ The ID ထိပ္တိုုက္အေတြ႔မွာ Superegoဟာ မီးထပြင့္သလိုု ရုုပ္လံုုးေပၚလာေတာ့တာပဲျဖစ္တယ္။ 

နိဂံုုးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ေျပာရရင္ေတာ့ The ID ကေနမွ ego နဲ႔ superego ေတြ ရင့္သန္လာရတယ္။ အဲဒီ သံုုးခုုေပါင္းစည္းျခင္းဟာ လူတေယာက္ရဲ႕ ပင္ကိုုယ္စရိုုက္ျဖစ္တယ္လိုု႔ ဆိုုႏိူင္ၿပီး၊ ေရခဲေတာင္ရဲ႕ ေရေအာက္ထဲက ေတာင္ေျခအၾကီးၾကီးလိုု မွန္းဆရခက္တဲ့ မသိစိတ္ေတြရဲ႕ၾကီးစိုုးမွႈမ်ားလြန္းတဲ့ လူတေယာက္ရဲ႕ စရိုုက္ ျဖစ္တည္မွႈေတြကိုု အျခားတေယာက္ကသိႏိူင္ဖိုု႔ဆိုုတာ…..။

ခ်စ္ၾကည္ေအး

#SigmundFreud'sTheory~

Reading list: 

• Id, Ego and Superego By Saul McLeod
• Freud's Theory of the Id in Psychology 
• What Are the Id, Ego, and Superego? By Kendra Cherry

ImageCrd:  Simplypsychology.org

Silent Treatment ဆိုုတာ....

Silent Treatment ဆိုုတာ လူတေယာက္ရဲ႕ စိတ္ကိုု (သိုု႔မဟုုတ္) လူကိုု ေသေစႏိူင္တဲ့ လက္နက္မဲ့သတ္ျဖတ္ျခင္းတမ်ိဳးပါပဲ….။ 

“သင့္ကိုုပ်က္စီးေစတဲ့ တိတ္ဆိတ္ျခင္းနည္းဗ်ဴဟာ(၅)နည္းနဲ႔ ဒါကိုု ဘယ္လိုုရင္ဆိုုင္မလဲ”

အားလံုးၾကားဖူးၾကလိမ့္မလားပဲ၊ တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့တိတ္ဆိတ္စြာနဲ႔ သင့္ကိုု ပ်က္စီးေစတဲ့ နည္းလမ္းဆိုုတာ၊ အဲတာဟာ စိတ္ပိုုင္းဆိုုင္ရာအျပစ္ေပးနည္း (သိုု႔မဟုုတ္) အႏိူင္က်င့္လိုုစိတ္နဲ႔ ျခယ္လွယ္ၾကိဳးကိုုင္တဲ့နည္းလမ္းပဲ ျဖစ္တယ္။ ကိုုယ္တိုု႔အားလံုုး တခ်ိန္ခ်ိန္မွာေတာ့ ေတြ႔ၾကံဳဖူးေကာင္း ေတြ႔ၾကံဳႏိူင္ၾကပါလိမ့္မယ္၊ သိသိနဲ႔ျဖစ္ေစ၊ မသိလိုု႔ဘဲျဖစ္ေစ သံုုးမိၾကလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ဆက္ဆံေရးမွာျဖစ္ေစ၊ ခ်စ္သူေတြအၾကားမွာျဖစ္ေစ၊ မိတ္ေဆြေတြအခ်င္းခ်င္းပဲျဖစ္ေစ၊ မိသားစုု၊ လုုပ္ငန္းခြင္ဆက္ဆံေရး၊ ေနာက္ဆံုုး သူစိမ္းတရံစာေတြနဲ႔ဆက္ဆံရာမွာပဲျဖစ္ေစ ရင္ဆိုုင္ၾကံဳေတြ႔ရႏိူင္ပါတယ္။

ဒီစာထဲမွာ ကိုုယ္ေရးျပမယ့္အေၾကာင္းက လူတခ်ိဳ႕ဟာ ဘာေၾကာင့္ ဒီနည္းကိုု သံုုးသလဲ၊ ဒီနည္းရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲဆိုုးက်ိဳးေတြက ဘာေတြလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ျပင္းျပင္းထန္ထန္ပ်က္စီးေစသလဲဆိုုတာေတြနဲ႔ ဒါကိုု ဘယ္လိုုရင္ဆိုုင္မလဲဆိုုတာေတြပါပဲ။ ဒီနည္းလမ္းကိုု လူေတြဘာေၾကာင့္သံုုးရတယ္၊ ဒီနည္းဟာ ဘယ္ေလာက္ဆိုုးဝါးတယ္ဆိုုတာကိုု မင္းအေနနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာနားလည္မယ္ဆိုုရင္ေတာ့ ဒီလိုုျပႆနာမ်ိဳးကိုုၾကံဳလာရတဲ့အခါ ပိုုၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ ကြဲျပားစြာေျဖရွင္းႏိူင္မွာျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ Silent Treatment ဆိုုတာ ဘာလဲလိုု႔ ၾကည့္ၾကရေအာင္။

~ Silent Treatment - တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ တိတ္ဆိတ္ျခင္းနည္းဗ်ဴဟာဆိုုတာ ဘာလဲ

လူတေယာက္က တျခားလူတေယာက္အေပၚ ေျဗာင္က်က် အဖက္မလုုပ္ျခင္း / လ်စ္လ်ဴရွဳျခင္းကိုု ဆိုုလိုုပါတယ္။
ဒါဟာ ရိုုင္းပ်ရံုုတင္မဟုုတ္ဘဲ မရင့္က်က္ျခင္း၊ စာနာမွႈကင္းမဲ့ျခင္း၊ ရက္စက္ျခင္းနဲ႔ ေသးသိမ္ျခင္းတိုု႔ရဲ႕ ျပယုုဂ္လည္းျဖစ္တယ္။ ျပဳလုပ္ခံရသူအတြက္ စိတ္ပိုုင္းဆိုုင္ရာခံစားမွႈကိုု အဆံုုးထိက်ေစတဲ့အျပင္ က်န္းမာေရး႐ွဳေထာင့္ကၾကည့္ရင္ ကိုုယ္ပိုုင္းဆိုုင္ရာမွာပါ အထိနာေစပါတယ္။ တစံုုတေယာက္ကိုု ဂရုုမစိုုက္ဘဲေနျခင္းဟာ ခ်စ္ျခင္းတရားကိုု ျပသရာမေရာက္ဘဲ တကယ္ေတာ့ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းလိုု႔ေတာင္ ဆိုုႏိူင္တာပါ။

လက္ရံုုးအားကိုုးနဲ႔ ႏွိပ္စက္ကလူျပဳတာကမွ လူတေယာက္ကိုု နာက်င္ေစတာ မဟုုတ္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ လူတေယာက္ကိုု လ်စ္လ်ဴရွဳဖုုိ႔ဆိုုတာက သံုုးရမယ့္/ သံုုးသင့္တဲ့ ဗ်ဴဟာတခုလည္း မဟုုတ္ပါဘူး၊ ဒါဟာ တစံုုတေယာက္ရဲ႕ စိတ္ခံစားမွႈကိုု တစိုုက္မတ္မတ္ အေရးမစိုုက္ေနျခင္းသာ ျဖစ္တယ္။ ကိုုယ္ေျပာတာကိုု နားလည္ရမ်ားခက္ေနမလားပဲ။ ကိုုယ့္အေတြ႔အၾကံဳအရနဲ႔ တခ်ိဳ႕သုုေတသနျပဳခ်က္ေတြအရ တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ တိတ္ဆိတ္စြာေနျခင္းနည္းဗ်ဴဟာမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ သက္ေရာက္မွႈေတြ အမ်ားၾကီးကိုု ရွိေနပါတယ္။ ကိုုယ္ ဘာေၾကာင့္ ဒါကိုုေရးရသလဲဆိုုေတာ့ ဒါဟာ လူသားတေယာက္အတြက္ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ က်န္းမာသန္စြမ္းမႈနဲ႔ ယံုၾကည္ရပ္တည္မႈေတြအတြက္ သိပ္ကိုု အေရးၾကီးတာမိုု႔ပါပဲ။ 

တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ တိတ္ဆိတ္စြာေနျခင္းနည္းဗ်ဴဟာကိုု လြန္လြန္ကဲကဲ အစြန္းေရာက္ေအာင္ကိုု က်င့္သံုုးေနတတ္သူေတြ ရွိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဘယ္သူတဦးတေယာက္မွ ဒီလိုုနည္းနဲ႔ အညွင္းပန္းမခံသင့္သလိုု ဒါဟာလက္ခံသင့္တဲ့အမူအက်င့္လည္း မဟုုတ္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့လည္း ဒါမ်ိဳးက သင္လက္ခံေနသေရြ႕ ၿပီးသြားမွာပါ၊ လြန္ေျမာက္သြားမွာပါလိုု႔ ယူဆရမယ့္အရာမ်ိဳး မဟုုတ္ပါဘူး။

~ ဘာေၾကာင့္ ဒီနည္းဗ်ဴဟာကိုု လူေတြ / လူတခ်ိဳ႕ သံုုးၾကသလဲ

အေၾကာင္းရင္းေတြ ရွိေကာင္းရွိႏိူင္ပါတယ္။ 

၁။ သူတိုု႔ရဲ႕ ျပႆနာကိုု မင္းရဲ႕ျပႆနာလုုပ္ခ်င္တဲ့အခါ…

ေျပာရရင္ေတာ့ ဒါဟာ တကယ့္ကိုု လြယ္လြယ္လြတ္လမ္းရွာျခင္းတမ်ိဳးပါပဲ။ မင္းကိုုပဲ အျပစ္ရွာ အျပစ္တင္ၿပီး လ်စ္လ်ဴရွဳေနလိုုက္ရံုုနဲ႔ ျပသာနာေတြက ၿပီးသြားမယ္ ထင္တတ္ၾကတာမ်ိဳးေပါ့။ ဒါမွမဟုုတ္ မင္းအေပၚတကယ္ကိုု စိတ္မေျပေသးလိုု႔လည္း ျဖစ္မယ္ (ဒါေပမယ့္ အဲသလိုု ဘာမွတုုန္႔ျပန္ေျပာဆို ေျဖရွင္းျခင္းမရွိတာကေတာ့ သိပ္ကိုု ကေလးဆန္လြန္းရာက်ၿပီး အေျခအေနေတြကိုု ပိုုၿပီးဆိုုးရြားတဲ့ဘက္ ေရာက္သြားေစတတ္ပါတယ္) ဘယ္လိုုပဲျဖစ္ပါေစ၊ ေျဖရွင္းရမယ့္ဟာကိုု ဂရုုထား မေျဖရွင္းဘဲ ေရွာင္ေျပးေနျခင္းဟာ မလိုုလားစရာ ထပ္တိုုးျပႆနာေတြကိုုပါ တိုုးပြားလာေစတတ္ပါတယ္။

၂။ မင္းကိုု နာက်င္ထိခိုုက္ေစဖိုု႔သက္သက္ပါပဲ

မင္းကိုု အျပစ္ေပးခ်င္လိုု႔ ဒါမွမဟုုတ္ နာက်င္ခံစားေစခ်င္လိုု႔ အေသအခ်ာ ရည္ရြယ္လုုပ္တာလည္း ျဖစ္ႏိူင္ပါတယ္။ မင္းရဲ႕ခံစားမွႈေတြကိုု မငဲ့ႏိူင္ေလာက္ေအာင္ တကုုိယ္ေကာင္းဆန္သူေတြ၊ မင္းကိုု အေလးမထားသူေတြလည္း ျဖစ္လိမ့္မယ္။
ျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေနအေပၚ သူတိုု႔ကပဲ အသာစီးယူၿပီး ျခယ္လွယ္ထိန္းခ်ဳပ္လိုုသူေတြေပါ့။ မုုဆိုုးအျဖစ္ကေန သူတိုု႔ဟာ သားေကာင္ပါဆိုုၿပီး ဇာတ္လမ္းကိုု လံုုးဝေျပာင္းျပန္လွန္ပစ္လိုုက္တာမ်ိဳးေတာင္ ျဖစ္ႏိူင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုုတ္ ျပႆနာမဟုုတ္တာကိုု ျပႆနာလုုပ္ေနသူအျဖစ္ မင္းကိုု လက္ညွိဳးထိုုးၿပီး မလိုုအပ္တာေတြကိုု အပိုုခံစားေနသူအျဖစ္ ဖန္တီးလိုုက္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ ကိုုယ့္ကိုုယ္ကိုု အလြန္အမင္းခ်စ္တတ္သူေတြရဲ႕ ပံုုစံပါပဲ။ 

၃။ ဒါဟာ မင္းအတြက္ေကာင္းဖိုု႔၊ ဒါဟာ လုုပ္သင့္တဲ့အမွန္တရားလိုု႔ ထင္လိုု႔လည္းျဖစ္မယ္။

တေယာက္ေယာက္က မင္းကိုု လ်စ္လ်ဴရွဳတယ္ဆိုုပါစိုု႔၊ မင္း ဘယ္ေလာက္ ထိခိုုက္နာက်င္သြားမယ္ဆိုုတာကိုု မသိလိုု႔လည္း ျဖစ္မယ္။ ဒီလိုုလုုပ္မွ မင္းအတြက္ ေကာင္းမယ္၊ ဒါမွမဟုုတ္ သူတိုု႔အတြက္လည္း အသက္ရွဴေပါက္ ေနရာတခုုလိုုအပ္တယ္လိုု႔ တြက္ဆလိုု႔လည္းျဖစ္မယ္။ သိုု႔ေသာ္ မင္းကိုုေတာ့ အေရးလုုပ္ၿပီးေျပာစရာမလိုုဘူးလိုု႔ ထင္လိမ့္မယ္။ ဒီေတာ့ မင္းနဲ႔ထိပ္တိုုက္ေျဖရွင္းရမယ့္အေရးကိုု ေရွာင္ေနလိမ့္မယ္၊ သိုု႔ေသာ္ ခုုလိုု ေရွာင္ဖယ္ လ်စ္လ်ဴရွဳတဲ့နည္းက ေျဖရွင္းနည္းမွားေနတာကိုုေတာ့ သူတိုု႔ နားလည္ၾကမွာ မဟုုတ္ဘူး။ ဒီေနရာမွာ ရွင္းေအာင္ေျပာရရင္ မင္းကိုု လစ္လ်ဴရွဳေနတိုုင္းလည္း သူတိုု႔ဟာ မွားတယ္လိုု႔ ဆိုုလိုုတာ မဟုုတ္ဘူး။ လူတိုုင္းမွာ သူတိုု႔ျပႆနာနဲ႔သူတိုု႔ ရွိၾကမွာပဲ။ ဘဝၾကီးဟာ သိပ္ကိုုခက္ခဲတယ္ဟုုတ္လား။ ဒီေတာ့ ျပႆနာတခုုကိုု မွန္ကန္တဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ေျဖရွင္းဖိုု႔ဆိုုတာ အျမဲတမ္းေတာ့မလြယ္ကူဘူးေပါ့။ တခါတေလမွာေတာ့ မင္းလိုုအပ္တာဟာ အခ်ိန္ကိုု ေစာင့္တတ္ဖိုု႔ပဲ။ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ တုုန္႔ျပန္မွဳ လည္ျပန္လာတဲ့အခါ ႏွစ္ေယာက္အၾကားမွာရွိေနတဲ့ ဆက္ဆံေရးအနာအဆာေတြကိုု ျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာေစတတ္တယ္။
သိုု႔ေသာ္လည္းေပါ့ေလ….၊ ဘာေၾကာင့္ပဲျဖစ္ပါေစ၊ တစံုုတေယာက္ရဲ႕ စကား၊ အေျပာအဆိုု၊ အဆက္အသြယ္ေတြကိုု လံုုးဝဥႆံုလ်စ္လ်ဴရွဳျခင္းဟာ ဆိုုးရြားတဲ့ေနာက္ဆက္တြဲေတြကိုု ျဖစ္ေပၚေစတတ္ပါတယ္။

How the Silent Treatment Sabotages You (And Your Relationships)
Here are 5 ways the silent treatment is more damaging than you know:

တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ တိတ္ဆိတ္စြာေနျခင္းနည္းဗ်ဴဟာက မင္းကိုု ဘယ္လိုု တစစီဖ်က္ဆီးပစ္လိုုက္ႏိူင္သလဲ။ မင္းသိတာထက္ ပိုုၿပီး ပ်က္စီးသြားေစတတ္တဲ့ နည္းလမ္း၅သြယ္ကိုု ေျပာျပပါမယ္။

1. It causes emotional trauma or stress.

က။ စိတ္ပိုုင္းဆိုုင္ရာအရၾကည့္မယ္ဆိုု ဒီလိုုျပဳခံရသူကိုု စိတ္ဒဏ္ရာေတြ၊ စိတ္ဖိစီးမွႈေတြ ျဖစ္ေစတယ္။

ဒါဟာ ကိုုယ္ ဆြဲထုုတ္ျပႏိူင္တာေလးတခုု ႏွစ္ခုုေလာက္ပဲ၊ သိုု႔ေသာ္ တကယ္တမ္း ဒီလိုုတုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့နည္းဗ်ဴဟာကိုု ခံစားေနရသူဟာ မ်ားျပားလွတဲ့ စိတ္ခံစားမွႈေတြ တသီၾကီး သိမ္းၾကံဳးခံစားေနရႏိူင္တယ္။ စိတ္က်ေရာဂါ၊ ေဒါသ၊ စိတ္ရွဳပ္ေထြးမွႈေတြအျပင္ အနားမရတဲ့စိတ္မွာ ထီးတည္းရွိေနရမွႈ၊ ျငင္းဆန္ခံရမွႈ၊ အျပစ္သားတေယာက္လိုု ခံစားေနရမွႈေတြအျပင္ သစၥာေဖာက္မွႈဒဏ္၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့မွႈေတြ၊ သိမ္ငယ္မွႈေတြ၊ ကိုုယ့္ကိုုယ္ကိုုတန္ဘိုုးမဲ့သြားၿပီ၊ ခ်စ္ျခင္းတရားနဲ႔မထိုုက္တန္သူ၊ စသည္ျဖင့္ အလြန္တရာ နိမ့္က်တဲ့ခံစားမွႈေတြ ခံစားလာရတတ္တယ္။ အသံုုးမတည့္ေတာ့တဲ့အရာမိုု႔ လႊင့္ပစ္ျခင္းခံရသူလိုု ခံစားလာရတတ္ပါတယ္။

2. It causes psychological stress.

ခ။ စိတ္ပိုုင္းဆိုုင္ရာ ဖိအားေတြ ျဖစ္ေစတယ္။

အၾကဥ္ခံရျခင္းလိုု႔ ဆိုုရမွာပါ။ မသက္ဆိုုင္ေတာ့ျခင္း၊ ပစ္ပယ္ခံရျခင္းဆိုုတဲ့ ခံစားမွႈေတြေပါ့။ ဒီနည္းဟာ လူတခ်ိဳ႕အတြက္ေတာ့ လူတေယာက္ရဲ႕စိတ္ကိုု အပ်င္းေျပကစားၾကည့္ျခင္းတမ်ိဳးပါပဲ။ စိတ္ပိုုင္းဆိုုင္ရာ အႏိူင္က်င့္ျခယ္လွယ္လိုုျခင္းတမ်ိဳးလည္း ျဖစ္တယ္။ စိတ္အနိမ့္အျမင့္အတက္အက်ေတြ တေလွ်ာက္မွာ မင္းရဲ႕ကိုုယ္ရည္ကိုုယ္ေသြးေတြကိုုပါ ျဖဲဆုုတ္ဖ်က္ဆီးပစ္လိုုက္ႏိူင္သလိုု မင္းရဲ႕တန္ဘိုုးကိုုပါ ေလ်ာ့က်သြားၿပီလိုု႔ ထင္လာေစရတယ္။ စိတ္ဖိအားေတြျမင့္တက္လာတာနဲ႔အမွ် ဆံုုးရွံဳးျခင္းေတြ အပစ္ပယ္ခံရျခင္းေတြနဲ႔ အထိန္းအကြပ္မဲ့ ယမ္းခါေနေအာင္ ခံစားေနရတတ္တယ္။ ကာလၾကာေလေလ၊ စိတ္ပိုုင္းဆိုုင္ရာအရ ထိခိုုက္မွႈပိုုမ်ားေလေလျဖစ္ၿပီး အထူးသျဖင့္ ငယ္ရြယ္တဲ့ကေလးေတြမွာဆိုု ပိုုၿပီး ျပင္းထန္စြာသက္ေရာက္ေစတတ္ပါတယ္။

3. It may have serious physical side-effects.

ဂ။ ကိုုယ္ပိုုင္းဆိုုင္ရာမွာပါ ဆိုုးက်ိဳးေတြ ခံစားလာရတတ္ပါတယ္။

ကိုုယ္တိုု႔ရဲ႕ဦးေႏွာက္မွာ နာက်င္မွႈအနိမ့္အျမင့္ေရခ်ိန္ကိုု သိၿပီး ပံုုေဖာ္သတိျပဳမိေစတဲ့ အစိတ္အပိုုင္းရွိတယ္။ အဲဒီအပိုုင္းကိုု The anterior cingulate cortex လိုု႔ ေခၚတယ္။ အဲဒီအစိတ္အပိုုင္းဟာ တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ တိတ္ဆိတ္ျခင္းကိုု ခံစားရတာနဲ႔ သက္ဝင္လွဳပ္ရွားလာေတာ့တာ။ တစံုုတေယာက္ဟာျဖင့္ သင့္ကိုု တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ တိတ္ဆိတ္ျခင္းနည္းကိုု သံုုးေနၿပီဆိုုတာနဲ႔ သင့္ခႏၶာကိုုယ္ဟာ နာက်င္လာေတာ့တာပါပဲ။
ဘာေတြျဖစ္တတ္သလဲဆိုုေတာ့ ေခါင္းကိုုက္ျခင္း၊ ဝမ္းသြားျခင္း (သိုု႔) ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ဗိုုက္ေအာင့္ျခင္း၊ အိပ္မရျခင္း၊ စိတ္ပူပန္ျခင္း၊ ေဒါသထြက္ျခင္းေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ပိုုျပင္းထန္တဲ့ခံစားမွႈ စိတ္ဖိအားရွိသူေတြအတြက္ က်န္းမာေရးအရ ပိုုၿပီးဆိုုးရြားတဲ့ နာက်င္မွႈေတြ နာမက်န္းျဖစ္မွႈေတြ ရေစတတ္ပါတယ္။ အစားမမွန္ေတာ့တာ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ ေသြးတိုုး၊ ႏွလံုုး၊ ေသြးခဲပိတ္ဆိုု႔ျခင္း၊ ဆီးနဲ႔ ဝမ္းဆိုုင္ရာျပႆနာေတြ၊ လိင္ပိုုင္းဆိုုင္ရာ ႏိုုးၾကားမွႈမရွိေတာ့တာေတြနဲ႔ ကင္ဆာေတြအထိ ျဖစ္တတ္တယ္လိုု႔ ဆိုုတယ္။

4. It can cause behavioral changes.

ဃ။ မင္းရဲ႕ အျပဳအမူပိုုင္းဆိုုင္ရာေတြ အမူအက်င့္ေတြကိုုပါ ေျပာင္းလဲပစ္ႏိူင္တယ္။

ငါ ဘာမ်ားမွားလိုု႔လဲ၊ ငါ တခုုခုုမ်ား မွားေနလား၊ မင္း အဲ့ဒီမွာရွိေနေသးလား၊ ငါ တခုုခုုမ်ား ေျပာမိလား၊ ငါက စိတ္ပ်က္စရာမ်ား သိပ္ေကာင္းေနလား…
ဒီလိုုနည္းနဲ႔ျပဳမူခံရၿပီဆိုု မင္းရဲ႕ အမူအက်င့္ေတြကအစ ပံုုမွန္လုုပ္ေန ေျပာေနက်ေတြအတိုုင္း ဟုုတ္ခ်င္မွ ဟုုတ္ေတာ့မယ္။ ၿပီးရင္ မင္းကိုုယ္ကိုု မင္း ေမးခြန္းေတြ ေမးမိမယ္၊ တျခားသူေတြရဲ႕ စကားလံုုးေတြအေနာက္ကိုု တူးဆြ ခန္႔မွန္းၾကည့္ေနမိမယ္။ ပံုုမွန္အတိုုင္းမဟုုတ္ေတာ့ဘဲ မင္းကိုုယ္ မင္းေရာ၊ သူတပါးအေပၚမွာပါ သံသယေတြနဲ႔ ဆက္ဆံလာတတ္တယ္။ ငါဟာ တျခားသူေတြကိုု သိပ္ေႏွာက္ယွက္ရာမ်ား က်ေနၿပီလားလိုု႔လည္း ေတြးမိလာတတ္တယ္။ ကိုုယ္ လုုပ္ကိုုင္ေျပာဆိုုေနသမွ်ေတြဟာ ကိုုယ္ မဟုုတ္ေတာ့သလိုု လုုပ္ကိုုင္ေျပာဆိုုေနမိလိမ့္မယ္။ တနည္းေျပာရရင္ မင္းဟာ အရင္ကမင္း မဟုုတ္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီလိုုခံစားလာရတာရယ္၊ အဲဒီခံစားမွႈကိုု ကိုုယ္တိုုင္လည္း သိလာရတာရယ္ေၾကာင့္ အျပစ္ရွိေနသလိုုလိုု၊ ထိန္းခ်ဳပ္မွႈမဲ့၊ မေရာရာ မေသခ်ာမွႈေတြ ခံစားလာရမယ္။ ဒီလိုုခံစားမွႈေတြ အထြတ္အထိပ္ေရာက္လာတဲ့အခါ အသက္ရွင္ခ်င္စိတ္ မရွိေတာ့သလိုု၊ ထြက္ေျပးေပ်ာက္ကြယ္သြားရမလား-ျဖစ္လာသမွ် ေျပးရင္ဆိုုင္လိုုက္ရမလားဆိုုတဲ့စိတ္နဲ႔ ဘဝကိုု မေပ်ာ္ရႊင္စြာ ျဖတ္သန္းေနရတတ္တယ္။ ေသခ်ာထပ္ေျပာရရင္ Silent Treatment ဟာ မင္းကိုု မင္းမဟုုတ္တဲ့လူတေယာက္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲပစ္လိုုက္ႏိူင္တယ္။

5. It can destroy relationships.

င။ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးေတြကိုု ဖ်က္ဆီးပစ္လိုုက္ႏိူင္တယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ ဒီျပႆနာေတြဟာ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ပဲျဖစ္တာ မ်ားပါတယ္။
အေပၚမွာေျပာခဲ့တဲ့ထဲက ဘယ္အေၾကာင္းေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တေယာက္က တျခားတေယာက္ကိုု လစ္လွဴရွဳထားမယ္၊ အကြာအေဝးတခုုမွာေနလိုုက္မယ္ဆိုုရင္…၊ တျခားတေယာက္က ဘယ္လုုိပဲတုုန္႔ျပန္သည္ျဖစ္ေစ ႏွစ္ဦးအၾကားမွာ ကြာဟမွႈေတာ့ ရွိသြားၿပီဟုုတ္လား။ ႏွစ္ေယာက္စလုုံးမွာ ျပႆနာကိုုယ္စီေတာ့ ရွိေနၾကလိမ့္မွာေပါ့၊ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ေျပာဆိုုဆက္သြယ္လိုုက္ရမယ့္အစား တေယာက္ေယာက္က ေတာင္းပန္လာတာကိုု၊ သူ႔အမွားပါလိုု႔ဝန္ခံလာတာကိုု ႏွစ္ေယာက္လံုုးက ေစာင့္ေနတတ္ၾကတယ္။
ဒီေနရာမွာ တကယ္က သူမွားတယ္ ငါမွန္တယ္ဆိုုတာထက္ ႏွစ္ေယာက္သားဆက္ဆံေရးေျပလည္သြားဖိုု႔သာ အဓိကလိုုအပ္ေနတာပါပဲ။ ေလွ်ာ့ခ်လိုုက္ဖိုု႔ကိုု တေယာက္ေယာက္က ဟိတ္ဟန္ၾကီးေနလိုု႔လည္း ျဖစ္မယ္။ တကယ္တမ္း တဘက္ဘက္က ငါမွန္တယ္ဆိုုၿပီး တင္းခံေနရင္လည္း ႏွစ္ေယာက္အၾကားက သံေယာစဥ္ေတြ ယံုုၾကည္မွႈေတြဟာ ယုုတ္ေလ်ာ့ပ်က္ျပယ္သြားႏိူင္တာမ်ိဳးပါ။ အဲဒီအခါမွာ ပူေလာင္မွႈေတြနဲ႔အတူ ေဒါသတၾကီးျပဳမူတတ္တဲ့ အက်င့္ေတြ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။
ဒီလိုုတုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ လစ္လ်ဴရွဳတဲ့နည္းဟာ ေကာင္းမြန္အဆင္ေျပတဲ့ဆက္ဆံေရးတခုုအတြက္ အဆီးအတားျဖစ္ေစတဲ့ ပံုုစံတခုုျဖစ္တာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ လူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ လစ္လ်ဴရွဳတဲ့နည္းရဲ႕ ဆိုုးက်ိဳး အႏာၱရာယ္ေတြကိုု သတိမထားမိတတ္ၾကတာ၊ မသိၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ဒါဟာ ျပႆနာေတြကိုု ပိုုလိုု႔သာ ဆိုုးရြားေစတတ္တာပါ။ ဆိုုးက်ိဳးဘယ္ေလာက္ျပင္းထန္သလဲဆိုုတာက တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ လစ္လ်ဴရွဳတဲ့နည္းကိုုသံုုးသူဟာ ဘယ္ေလာက္ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မိုုင္ကုုန္သံုုးသလဲဆိုုတဲ့အေပၚမွာလည္း မူတည္ေနေသးတယ္။ ဘယ္လိုုပဲျဖစ္ျဖစ္ပါ၊ ဒီနည္းကိုု ဘယ္လိုုအခ်ိန္အဆနဲ႔ပဲသံုုးသံုုး၊ တဘက္သားမွာ ျဖစ္ေပၚခံစားေနရတဲ့ အပ်က္အစီးေတြ၊ ထိခိုုက္ခ်ဴခ်ာမွႈေတြကိုုေတာ့  ေလ်ာ့နည္းမသြားေစတာ အမွန္ပါပဲ။ 

~ How to Deal with the Silent Treatment
ဘယ္လိုုရင္ဆိုုင္မလဲ

ပထမဦးဆံုုး ေအးေဆးၿငိမ္သက္မွႈ ရွိပါေစ။ မင္းဟာ ဒီနည္းကိုု သံုုးေနသူပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အသံုုးခံေနရသူပဲျဖစ္ျဖစ္ပါ။ ေဒါသေတြ၊ အတၱ မာန္မာနေတြကိုု ေမ့လိုုက္ပါ။
ေတာင္းပန္ပါ။ တုုန္႔ျပန္မွႈမဲ့ တိတ္ဆိတ္ေနျခင္းထက္ အရြယ္ေရာက္ၿပီး လူၾကီးလူေကာင္းတေယာက္လိုု ေျပာဆိုုဆက္သြယ္လိုုက္ပါ။

တကယ္လိုု႔မ်ား မင္းဟာ လစ္လ်ဴရွဳျခင္းခံရသူျဖစ္မယ္ဆိုုရင္ မင္းဘာမ်ားမွားခဲ့သလဲဆိုုတာ ေသခ်ာစဥ္းစားပါ။ သူ႔လိုု ျပန္ၿပီး လစ္လ်ဴမရွဳလိုုက္ပါနဲ႔။ တေယာက္ေယာက္အတြက္ အသက္ရွဴေပါက္ ဂယ္ေပါက္တခုုခုု လိုုေနတယ္ဆိုုလည္း နားလည္ေပးလိုုက္ပါ။ ေျပာခဲ့တဲ့အတိုုင္းပဲ ဒီေနရာမွာ တကယ့္အသက္က ဆယ္သြယ္ေျပာဆိုုျဖစ္ဖိုု႔ပါပဲ။ အဓိကေသာ့ခ်က္က နားလည္မွဳျဖစ္တာမိုု႔ ေသခ်ာေျပာဆိုုေဆြးေႏြးပါ။ စိတ္ရွည္ဖိုု႔ လိုုပါတယ္။ ခ်စ္ခင္ၾကင္နာစြာျပဳမူတတ္ဖိုု႔လည္း လိုုပါတယ္။ ျပႆနာကိုု ေသခ်ာနားလည္ဖိုု႔ ႏွစ္ဘက္စလံုုးမွာ ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းလိုုစိတ္ရွိဖိုု႔ လိုုအပ္ပါတယ္။
ခုုလိုုျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းရဲ႕ တစိတ္တေဒသ ျဖစ္ႏိူင္တာကေတာ့ တဘက္က သူလိုုခ်င္တာ မရလိုု႔၊ ျဖစ္မလာလိုု႔၊ မျဖစ္ႏိူင္လိုု႔ ေလွ်ာ့ခ်ေျပေအးလည္း အေၾကာင္းထူးဖြယ္မဟုုတ္ဘူးလိုု႔ ယူဆလိုု႔လည္း ျဖစ္ႏိူင္ပါတယ္။

မင္း ဘယ္ေလာက္ထိခိုုက္နာက်င္ေနရတယ္ဆိုုတာကိုု တဘက္က တကယ္မသိလိုု႔လည္း ျဖစ္မယ္။ မင္းအေနနဲ႔ တဘက္ကုုိ ဘယ္ေလာက္ဂရုုတစိုုက္ရွိေနေၾကာင္း၊ တကယ္တမ္း သူ႔ဘက္က စိတ္ေျပလိုု႔ စကားစလာတဲ့အခါမွာ နားေထာင္ေပးဖိုု႔ အသင့္ရွိေနေၾကာင္း တဘက္လူ သိပါေစ။ ဒါကေတာ့ တဘက္နဲ႔တဘက္ နားလည္မွႈလြဲမွားတဲ့အေျခအေနမ်ိဳးေတြမွာေပါ့။

တကယ္လိုု႔မ်ား တစံုုတေယာက္က မင္းကိုု နာက်င္ေစလိုုလိုု႔ ဒီနည္းကိုု အမုုန္းတရားေရွ႕ထားၿပီး ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ သံုုးတာဆိုုခဲ့ရင္…၊
ေသခ်ာတာကေတာ့ မင္းခံစားေနရတဲ့ ဆိုုးက်ိဳးေတြ နာက်င္မွႈေတြကိုု သူဟာ ျပံဳးၿပီးၾကည့္ေနေတာ့မွာပါ။ သူတိုု႔ဟာ Narcissist လိုု႔ေခၚတဲ့ သူတိုု႔ကိုု သူတိုု႔ အလြန္အမင္းခ်စ္တတ္သူေတြ ျဖစ္ႏိူင္ပါတယ္။ Remember, this is abuse ဒါဟာ ႏွိပ္စက္ျငင္းပန္းမွႈျဖစ္တယ္ဆိုုတာ သတိရပါ။ မင္းကိုု တုုန္႔ျပန္စကားေျပာလာဖိုု႔ ဘယ္ေတာ့မွ ေအာက္မက်ိဳ႕ပါနဲ႔။ သူတိုု႔အတြက္ေတာ့ သူတိုု႔ဟာ မွန္တယ္လိုု႔ ယူဆထားသူေတြပါ။ သူတိုု႔ကိုု လံုုးဝမဆက္သြယ္ပါနဲ႔။ သူတိုု႔အတိုုင္း တုုန္႔ျပန္ဖိုု႔လည္း မလုုပ္ပါနဲ႔။ ျဖစ္ေနတဲ့ေျခအေနကေန လြတ္ေျမာက္ေအာင္သာ ၾကိဳးစားေနပါ။ သူတိုု႔နဲ႔ပါတ္သက္တာမွန္သမွ် လံုုးဝ အဆံုုးသတ္ပစ္လိုုက္ပါ။ မင္းကိုု ဘယ္သူတဦးတေယာက္ကမွ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းလိုု သေဘာမထားပါေစနဲ႔။ မင္းဟာ ဘာမွမဟုုတ္တဲ့ေကာင္လုုိ႔ ဘယ္သူ႔အေျပာကိုုမွ မခံပါနဲ႔။ ဘယ္လိုုအေျခအေနေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါေစ၊ ဒီလိုုနည္းနဲ႔ အဆက္ဆံခံရဖိုု႔ ဘယ္သူမွ မတန္ပါဘူး။ ဘယ္လိုုျပႆနာေတြကမွ လစ္လ်ဴရွဳျခင္းနည္းနဲ႔ မေျဖရွင္းႏိူင္ပါဘူး။ ဘယ္လိုုပဲ လစ္လ်ဴရွဳခံရဦးေတာ့ လူဆိုုတဲ့ ရွင္သန္ရပ္တည္မွႈကေတာ့ ရွိေနမွာပဲဟုုတ္လား။

တိုုတိုုေျပာရရင္ေတာ့ လူေတြကိုု၊ လူေတြရဲ႕ခံစားမႈေတြကို လစ္လ်ဴမရွဳၾကပါနဲ႔၊ အထူးသျဖင့္ နီးစပ္ခ်စ္ခင္ရသူေတြအေပၚမွာေပါ့။ အခ်ိန္ယူၿပီး အေျခအေနကိုုနားလည္ကာ ေျဖရွင္းၾကမယ္ဆိုုရင္ျဖင့္ လူတိုုင္း က်န္းမာ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနႏူိင္ၾကပါလိမ့္မယ္။

ခ်စ္ၾကည္ေအး
၀၇၀၂၂၀၁၉ 

Devin Gackle ရဲ႕ 5 Ways the Silent Treatment Is Really Damaging (And How to Deal with It)ကိုု ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုုေရးသားထားပါတယ္။

Special Educationနဲ႔ပါတ္သက္တဲ့ knowledge sharingပြဲေလးအေၾကာင္း

ေမလ ၂၇ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာေအာ္တစ္ဇင္အသင္းက စီစဥ္ေပးမယ့္ Special Educationနဲ႔ပါတ္သက္တဲ့ knowledge sharingပြဲေလးအေၾကာင္း မွ်ေဝခ်င္ပါတယ္ရွင္။

ေန႔ရက္၊ အခ်ိန္ - ၂၇ ေမလ ၂၀၁၈၊ ေန႔လယ္ ၁နာရီမွ ၃နာရီ
ေနရာ - ရန္ကုုန္ကေလးေဆးရံုုၾကီး (ဟယ္လ္ပင္)
တိုုးခ်ဲ႕ေဆာင္သစ္ အစည္းအေဝးခန္းမ
ျပည္ေထာင္စုုရိပ္သာလမ္း၊ ဒဂံုုျမိဳ႕နယ္

ေန႔လယ္ခင္းအဆာေျပ - လက္ဖက္ရည္နဲ႔ မုုန္႔

မွ်ေဝေျပာမယ့္အေၾကာင္းအရာ း

၁။ ခ်စ္ၾကည္ေအး - Dyslexia and Self-esteem
၂။ နန္းစန္းစန္းျမင့္ - Early sign of Autism and importance of early intervention
၃။ နန္းစန္းစန္းျမင့္ + ခ်စ္ၾကည္ေအး - Differentiating Sensory from Behaviour 

တက္ေရာက္သင့္သူမ်ား - Special Education စိတ္ဝင္စားသူမ်ား၊ မိဘမ်ား၊ ဆရာဆရာမမ်ား၊ Facilitatorမ်ား 

ကၽြန္မေျပာမယ့္ Dyslexiaနဲ႔ ပါတ္သက္လိုု႔ ေျပာရရင္ တခ်ိဳ႕ကေလးငယ္ေတြ စာသင္ခန္းထဲမွာ ၾကံဳရတဲ့ စာဖတ္ႏိူင္ျခင္းစြမ္းရည္ စံလြဲေနျခင္းအေၾကာင္းပါ၊ သိုု႔ေသာ္ ဆရာေတြေရာ မိဘေတြကပါ ကေလးရဲ႕ သင္ယူမွႈအခက္အခဲကိုု စံလြဲမွႈတခုုမွန္း သတိမမူမိဘဲရွိေနတတ္တဲ့အေၾကာင္းကိုု သိရွိေစခ်င္တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲသလိုုသိရွိမွလည္း သင္ယူမွႈခရီးတေလွ်ာက္ ကေလးရဲ႕အခက္အခဲကိုု မွန္ကန္စြာကူညီေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးႏိူင္မွာပါ။

Dyslexiaဆိုုတာ ဘာလဲ၊ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲ၊ ဘယ္လိုုသိရွိႏိူင္မလဲ၊ ဘယ္လိုုေလ့က်င့္ေပးရမလဲ စသည္ျဖင့္ ေျပာျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စာရင္းမေပးရေသးသူမ်ား ျမန္မာေအာ္တစ္ဇင္အသင္း ဖုုန္း - ၀၉ ၄၄ ၈၀၂၁ ၄၁၇ ကိုု ေမလ ၂၂ရက္ေန႔ ေနာက္ဆံုုးထားၿပီး ရံုုးခ်ိန္အတြင္း ဆက္သြယ္ စာရင္းေပးႏိုုင္ၾကပါတယ္ရွင္။ 

၂၇ရက္ေန႔ ေတြ႔ၾကရေအာင္ေနာ္....

ခ်စ္ခင္စြာ

ခ်စ္ၾကည္ေအး

ျမတ္စြာဘုုရားအလိုုက် ဗုုဒၶဘာသာဝင္ဆိုုတာ

https://soundcloud.com/arkar-2/sayardaw-u-zawtika-and-u-san

တရားေလးနာၿပီးခ်ိန္ အၾကည္ဓါတ္ေလးရွိေနတုုန္း ဒီစာကိုု အျမန္ေကာက္ေရးလိုုက္ပါတယ္။ ဒီတရားေဆြးေႏြးတဲ့အထဲမွာ ကၽြန္မ စိတ္ဝင္စားတဲ့အေၾကာင္းအရာ၊ ေျပာျပခ်င္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြ ပါပါတယ္။ နာၾကည့္ၾကဖိုု႔ တိုုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။ တဆက္တည္းမွာပဲ ကၽြန္မ နားလည္ထားတဲ့ ဗုုဒၶဘာသာဝင္ဆိုုတာကိုု အတိုုေလး ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။

၃၁ဘံုုမွာ လူရယ္လိုု႔ျဖစ္လာတဲ့အခါ လူတိုုင္း လမ္း (၃) သြယ္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕လည္း ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိမွန္း မသိတဲ့အခါ ဒီိလိုုပဲ ဘဝကိုု ကုုန္လြန္သြားၾကေတာ့ ရခဲတဲ့လူ႔အျဖစ္ဟာ အင္မတန္ႏွေမ်ာစရာေကာင္းသြားပါတယ္။

လမ္း (၃)သြယ္ကေတာ့ အစုုန္လမ္း၊ အဆန္လမ္းနဲ႔ နိဗၺာန္လမ္းတိုု႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ 

အစုုန္လမ္းဆိုုတာက အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိမွန္းမသိဘဲ ဘဝကိုု ကုုန္လြန္သြားတဲ့အခါ သံသရာမွာ မိမိျပဳလုုပ္ခဲ့တဲ့ကံတရားေတြအတိုုင္း ေရစုုန္ေမ်ာလိုုက္ပါရတဲ့ လမ္းကိုု ေျပာခ်င္တာပါ။ တခိ်ဳ႕က်ေတာ့လည္း သိသိၾကီးနဲ႔ သံသရာဆြဲဆန္႔လိုု႔ ဘယ္ေလာက္ပင္ရွည္ရွည္ဆိုုတာမ်ိဳးလည္း ရွိၾကပါတယ္။ ဘဝအဖံုုဖံုုမွာ က်င္လည္ရမွာ မေၾကာက္ၾကသူမ်ားေပါ့...။

အဆန္လမ္းဆိုုတာကေတာ့ ေကာင္းရာမြန္ရာဘဝေတြ လူခ်မ္းသာ နတ္ခ်မ္းသာ ျဗဟၼာခ်မ္းသာ စသည္ျဖင့္ အထက္ဘံုုေတြမွာ ခ်မ္းသာခံစားလိုုၾကတဲ့ သူေတြ ေရြးခ်ယ္ရာလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ သူတိုု႔ဟာ ငါးပါးသီလကိုု သိတယ္။ ကုုသိုုလ္ေရးေတြလုုပ္တယ္။ ဒါနနဲ႔သီလကိုု လိုုလိုုလားလားလုုပ္ေလ့ရွိၾကၿပီး ဒါမွ ေသရင္ကိုုယ့္ေနာက္အထုုပ္ပါမွာလိုု႔ ရည္ရြယ္လုုပ္ေဆာင္ၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ 

ေျပာရရင္ အစုုန္လမ္းေရာ အဆန္လမ္းေရာဟာ သံသရာရွည္ေစတဲ့လမ္းမ်ားပဲျဖစ္တယ္။ မိုုးကုုတ္ဆရာေတာ္ဘုုရားၾကီးဆံုုးမစကားအတိုုင္း ဆိုုရရင္ အရိုုးၾကီးပြားေရးလုုပ္ေနၾကသူမ်ားလိုု႔ ဆိုုရပါမယ္။ 

ေနာက္ဆံုုးျဖစ္တဲ့ နိဗၺာန္လမ္းဆိုုတာကသာ ျမတ္စြာဘုုရားရွင္ခ်ီးမြမ္းေတာ္မူတဲ့ ဘုုရားအလိုုက် လမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလမ္းကိုု ေလွ်ာက္ၾကမယ့္သူေတြဟာ ဒါန သီလေလာက္နဲ႔ တင္းတိမ္ေနလိုု႔မရပါဘူး။ မဂၢင္လမ္းကိုု မျဖစ္မေနေလွ်ာက္ရပါမယ္။ သစၥာေလးပါးကိုု သိရပါမယ္။ သိတဲ့အေလ်ာက္ ၾကိဳးကုုတ္အားထုုတ္ရပါမယ္။ 

ဒါမွ ဘဝေပါင္းမ်ားစြာ ပါရမီေတာ္ေတြျဖည့္ၿပီး က်င့္ၾကံအားထုုတ္ကာ ဘုုရားအျဖစ္ကိုုရခဲ့တဲ့ ဗုုဒၶရဲ႕ သတၱဝါအားလံုုး သံသရာဝဋ္ဆင္းရဲက လြတ္ေစလိုုတဲ့ ကရုုဏာေတာ္နဲ႔ အလိုုအတိုုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ 

ဒီေလာက္ဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ဆိုုတဲ့ေနရာမွာ ကိုုယ္ဟာ ဘယ္လိုုဗုုဒၶဘာသာဝင္လဲ၊ မိရိုုးဖလာလား၊ မိရိုုးဖလာထက္ ပိုုသလား၊ ျမတ္စြာဘုုရားခ်ီးမြမ္းေတာ္မူတဲ့ ဗုုဒၶဘာသာဝင္စစ္စစ္လားဆိုုတာ မိမိကိုုယ္တိုုင္ ပိုုင္းျဖတ္ႏိူင္ၾကပါၿပီ။

ဒီတရားေလးကိုု နာရေအာင္ လင့္ခ္ေပးခဲ့တဲ့ ညီမေလး ASDL ကိုု ေက်းဇူးအမ်ားၾကီး တင္ရပါတယ္။ သာဓုု သာဓုု သာဓုုပါ....

ခ်စ္ၾကည္ေအး
၁၈၀၄၂၀၁၈

ျမတ္စြာဘုုရားအလိုုက် ဗုုဒၶဘာသာဝင္ဆိုုတာ ~

Alexander The Great

ေသျခင္းတရားအေၾကာင္း ဆင္ျခင္မိတိုင္း ကြၽန္မစိတ္ထဲ သတိရမိသူတစ္ေယာက္ရိွပါတယ္။ 

သူက Alexander The Great လို႔ ေခၚေဝၚၾကတဲ့ ဂရိဘုရင္ Alexander III ပါပဲ။ French စာေရးဆရာ 'François-Reńe de Chateaubriand ကဆိုရင္ ”တကယ္လို႔ တစ္စံုတစ္ေယာက္ကိုမ်ား ဘုရားသခင္နဲ႔ႏိႈင္းယွဥ္ေျပာေၾကးဆို အဲဒီလူဟာ Alexander ပါပဲဗ်ာ” လို႔ ဆိုရေလာက္ေအာင္ သူ႔အရိွန္အဝါက ႀကီးလွတယ္။

သူ႔အေၾကာင္းအက်ဥ္းေလးေျပာၾကည့္ရေအာင္၊ သူ႔ကို အေဖျဖစ္တဲ့ဘုရင္ Philip II နဲ႔ အေမ မိဘုရား Olympias တို႔က BC 356 မွာ ေမြးခဲ့တယ္။ အေမျဖစ္တဲ့ Olympias ကလည္း ဘုရင့္သမီးေတာ္တစ္ပါးပါပဲ၊ သူက Philip II ရဲ႕ ၄ေယာက္ေျမာက္မိဘုရားလို႔ ဆိုထားတယ္။
BC 356 မွာေမြးခဲ့တဲ့ Alexander ေလးဟာ BC 336 သူ အသက္၂၀အရြယ္မွာပဲ ဖခင္အ႐ိုက္အရာကို ဆက္ခံၿပီး ထီးနန္းတက္ခဲ့လိုက္တာ သူ႔လက္ထက္မွာ သူ႔အေဖတုန္းကထက္ ပိုမိုႀကီးမားတဲ့ စစ္အင္အား၊ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔တဲ့အင္ပါယာႀကီးကို ထူေထာင္ႏိုင္ခဲ့သူျဖစ္ခဲ့တယ္။
(သူေသဆံုးခ်ိန္မွာ အသက္၃၂ႏွစ္သာ ရိွပါေသးတယ္။)
ဒီေနရာမွာ သူ႔အခ်စ္ေရး အိမ္ေထာင္ေရးေတြကို ခ်န္လွပ္ထားခဲ့လိုက္ၿပီး ကြၽန္မေျပာခ်င္တဲ့ အဓိကျဖစ္တဲ့ ေသျခင္းတရားကိုပဲ ေျပာၾကရေအာင္ပါ။ သူ ေသဆံုးရျခင္းအေၾကာင္းကလည္း အနည္းငယ္ ႐ွဳပ္ေထြးတယ္။ အရက္ေၾကာင့္ အသည္းေရာဂါျဖစ္တာလို႔လည္းဆိုတယ္။ အဆိပ္ေၾကာင့္လို႔လည္း ဆိုတယ္။ အျငင္းပြားဖြယ္ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ ေရရာတဲ့အေျဖ ထြက္မလာခဲ့ဘူးဆိုပါေတာ့။
ထားပါေလ၊ ေျပာခ်င္တာက သူ ေဝဒနာအျပင္းအထန္ခံစားေနရခ်ိန္ သူေသေတာ့မယ္ဆိုတာ သိလိုက္ရခ်ိန္မွာ သူ မွာခဲ့တဲ့ စကား၃ခြန္းကို ေျပာျပခ်င္မိတာပါ။
သူက သူ႔စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကို အနားေခၚၿပီး သူေသရင္ တိတိက်က်လိုက္နာဖို႔ အခ်က္၃ခ်က္မွာခဲ့တယ္။ 

၁။ သူေသရင္ သူ႔အေခါင္းကို သူ႔ကိုေဆးကုသခဲ့တဲ့ သမားေတာ္ေတြကိုသာ ထမ္းခိုင္းရမယ္။
၂။ သုသာန္သြားရာလမ္းတေလွ်ာက္မွာ သူ႔ဘ႑ာတိုက္ထဲက သူ႐ွာေဖြခဲ့သမွ်ေသာ ေရႊေငြေက်ာက္သံပတၱျမားေတြကို လမ္းခင္းထားရမယ္။
၃။ သူ႔လက္ႏွစ္ဘက္ကို အေခါင္းအျပင္ဘက္ ျဖန္႔ထုတ္လ်က္ ထားရမယ္။
အဲဒီအခ်က္ ၃ခ်က္ပါပဲ။
အနက္အဓိပၸါယ္ နားမလည္ႏိုင္တဲ့ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ အလင္းျပဖို႔ သူ႔ကိုေလွ်ာက္တင္ၾကရေတာ့တာေပါ့။ အဲဒီမွာ သူက ခုလို ေျပာျပခဲ့တယ္။

၁။ ေသျခင္းတရားကို ဘယ္သမားေတာ္ကမွ မကုသႏိုင္ဘူး။ ေနာက္ဆံုး သမားေတာ္ေတြကိုယ္တိုင္ ေသသူကို သုသာန္ထမ္းပို႔ရတာပဲ။
သူေပးခ်င္တဲ့မက္ေဆ့ခ်္က မိမိက်န္းမာေရးကို မိမိသာ ေစာင့္ေ႐ွာက္ရမယ္ဆိုတဲ့အသိ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
၂။ ေလာကမွာ ပစၥည္းဥစၥာေတြ အငမ္းမရ ႐ွာေဖြေနခဲ့လည္းပဲ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဒါေတြဟာ လမ္းခင္းေက်ာက္မွ်သာပဲ။
ဘဝမွာ မွ်ေျခ႐ွာၿပီးေနထိုင္တတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားၾကလို႔ သူေျပာခ်င္ပံုရပါတယ္။
၃။ လူေတြဟာ ေမြးလာတုန္းကလည္း လက္ဗလာနဲ႔ အခု ေသဆံုးသြားတဲ့အခါမွာလည္း လက္ဗလာနဲ႔၊ ဘာဆိုဘာမွ သယ္မသြားႏိုင္ဘူး။
ဒီမက္ေဆ့ခ်္ကေတာ့ သိပ္ကို႐ွင္းလင္းတိက်တဲ့ အသိကို ရသြားေစတယ္လို႔ ကြၽန္မျမင္ပါတယ္။ 

သူမေသခင္ ခုလိုမွာသြားတဲ့အခ်က္၃ခ်က္အတိုင္း က်န္ရစ္သူေတြက တိတိက်က်လုပ္ေပးခဲ့ၾကသလို သူ႔မွာတမ္းကလည္း ကမာၻေက်ာ္သြားခဲ့တယ္။
ေသျခင္းတရားကို စဥ္းစားဆင္ျခင္မိတိုင္း လူ႔ဘဝရဲ႕ အစိုးမရတဲ့သေဘာေတြကို သူ႔တိုင္းသူျပည္သားေတြကိုသာမက လူသားအားလံုးသိေစခ်င္လို႔ မေသခင္အလင္းျပသြားခဲ့တဲ့ Alexander The Greatကို ကြၽန္မ သတိရမိတာ ဆန္းသလား....။

Ref. wikipedia

ခ်စ္ၾကည္ေအး

ကၽြန္မတိုု႔ မတူညီႏိူင္ၾကဘူးလား

ကၽြန္မတိုု႔ မတူညီႏိူင္ၾကဘူးလား

====================

အခန္းငယ္ကေလး....

သစ္လြင္တဲ့အရာဆိုုလိုု႔ ဘာတစ္ခုုမွ ရွိမေန။ အလင္းေရာင္လည္း အလံုုအေလာက္မရွိဘဲ ေမွာင္ကုုပ္ကုုပ္မိုု႔ ေတြ႔ျမင္ရသမွွ်အရာရာက ေခတ္ေဟာင္းရုုပ္ရွင္တစ္ကားၾကည့္ေနရသလိုုပါ။ အဲဒီအခန္းထဲ တစ္ေယာက္ထဲေနမလားေမးလာရင္ ကၽြန္မအတြက္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္းေခါင္းခါမိမယ့္အခန္းမ်ိဳး။ ဘယ္လိုုခံစားမႈလိုု႔ေျပာရရင္ ေကာင္းမလဲ၊ ေျခာက္ကပ္ကပ္ မူန္မြဲမြဲနဲ႔ မြန္းၾကပ္ေမွာင္ပိတ္မွႈေၾကာင့္ ေအာ္ဟစ္ရုုန္းကန္ပစ္လိုုက္ခ်င္စရာ အခန္းမ်ိဳး။

အခန္းေထာင့္နားမွာ ကုုတင္တစ္လံုုးရွိတယ္။ ရိုုးရိုုးသစ္သားကုုတင္တစ္လံုုးပါပဲ။ ဘယ္လိုုပရိေဘာဂ အဆင္အျပင္မ်ိးမွ ဥပမာ - ပန္းစိုုက္အိုုး စားပြဲ ကုုလားထိုုင္ရယ္လိုု႔လည္း ရွိမေနတဲ့အျပင္ ျမင္ရသမွ် မ်က္စိပသာဒျဖစ္ဖြယ္တစ္ခုုမွကိုု မရွိတာပါ။

၁၂ႏွစ္-၁၃ႏွစ္အရြယ္ ဂါဝန္၀တ္မိန္းမငယ္ကေလးတစ္ဦး...။ ေဘးဘယ္ညာမွာ မိဘျဖစ္ဟန္တူတဲ့ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးတိုု့က ကေလးမေလးရဲ႕ခ်ိဳင္းႏွစ္ဘက္ကိုုတြဲမကာ အဲဒီအခန္းထဲဝင္လာပံုုနဲ႔ ျပကြက္ကိုု ပ်ိဳးထားတယ္။ ကေလးမေလးမ်က္ႏွာ၊ မိဘျဖစ္ဟန္တူသူႏွစ္ေယာက္မ်က္ႏွာ... ဘာရယ္ေၾကာင့္မွန္းမသိ၊ တစ္စံုုတစ္ခုု နာက်င္ဖြယ္ တုုန္လူပ္ထိပ္လန့္ဖြယ္ျဖစ္ေတာ့မယ့္အေနအထားလိုု႔ ကၽြန္မ မသိစိတ္ကေစ့ေဆာ္တာနဲ႔ previewၾကည့္ေနရာကေန ဗီဒီယိုုကလစ္ကိုု ဖြင့္ၾကည့္မိခဲ့ရတာ....

ဘုုရားေရ.....ဒါ....

ရုုတ္တရက္ ကၽြန္မေခါင္းထဲဝင္လာတာက FGMလိုု႔ အတိုုေကာက္ေခၚေဝၚသံုုးစြဲၾကတဲ့ Female Genital Mutilationပါပဲ။ ၾကားဖူးေနလ်က္က ၾကည့္ရန္မဝံ့လိုု႔ ဘယ္တုုန္းကမွ တတန္တကရွာေဖြမၾကည့္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာ...။ ၾကားဖူးစကပင္ နာက်င္လြန္းလွကာ အသိအေတြးေနာက္က်၊ ပညာမျပည့္ဝေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခ်ိဳ႔ရဲ႕ ဓေလ့ထံုုးတမ္းမ်ား၊ ယုုံၾကည္မူမ်ားကိုု နာနာက်င္က်င္အံ့ၾသကာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအားလံုုးထဲက အမ်ိဳးသမီးအားလံုုး အဲသလိုုအျဖစ္မ်ိဳးကေန လြတ္ေျမာက္ၾကဖိုု႔သာ ဆႏၵရွိရံုု၊ တကယ္တမ္း ကၽြန္မမွ ဘာမွမတတ္ႏိူင္တာပဲေလလိုု႔ ေမ့ေပ်ာက္ထားခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းအရာ။

ကၽြန္မမ်က္ဝန္းေတြကိုု ဗီဒီယိုုကလစ္ဆီျပန္ပိုု႔လိုုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ မိန္းမငယ္ကေလးကိုု ကုုတင္ထက္မွာ လဲေလ်ာင္းေစၿပီ။ ဖခင္ျဖစ္ဟန္တူတဲ့ေယာက်္ားႀကီးနဲ႔ ျဖတ္ေတာက္ေပးမယ့္ အမ်ိဳးသားႀကီးတစ္ေယာက္က ကုုတင္ေျခရင္းမွာရပ္ၿပီး မိန္းမငယ္ကေလးရဲ႕ ေျခေထာက္၂ေခ်ာင္းကိုု ဆြဲမေထာင္ကားလိုုက္ၾကတယ္။ ကၽြန္မ အသက္ကိုု ခပ္မွ်င္းမွ်င္းဆြဲရွဴလိုက္ၿပီး မ်က္ဝန္းေတြကို ေမွးက်ဥ္းထားလိုက္မိတယ္။ မိန္းကေလး သိပ္နာက်င္ေတာ့မွာပဲ။ အဲဒီအခ်ိန္ထိ ဗီဒီယိုုကလစ္ကိုု ပိတ္ပစ္လိုုက္ဖိုု႔ ဘာေၾကာင့္မ်ား ကၽြန္မလက္ေတြက တုုန္႔ဆိုုင္းေနခဲ့တာပါလိမ့္။

မိခင္ျဖစ္သူကေတာ့ မိန္းကေလးရဲ႕ မ်က္စိနဲ႔ပါးစပ္ေတြကိုု သူမလက္ဖဝါးအျပည့္ ဖိအုုပ္ကာထားတယ္။

အခိုုက္အတန္႔ကေလး....

ဘာမွသိပ္မၾကာလိုုက္၊ မိန္းကေလးရဲ႕မ်က္ႏွာမွာ မ်က္ရည္ေတြ...

နာနာက်င္က်င္စီးက်ကာ ပါးစပ္ကပါ အသံထြက္လိုု႔ အားကနဲ ေအာ္ညည္းလိုုက္သံကိုု ေတြ႔လိုုက္ရတာ။ ေအာ္ညည္းလိုုက္သံကိုု ေတြ႔လိုုက္ရတယ္ဆိုုရတာက မိန္းကေလးရဲ႕ေအာ္သံကိုု ကၽြန္မနားနဲ႔ မၾကားရလိုု႔၊ သူမမိခင္က ပါးစပ္ကိုု လက္ဝါးနဲ႔အျပည့္အုုပ္ကိုုင္ထားတာေၾကာင့္သာ ေအာ္သံသဲ့ကနဲရယ္လိုု႔ မ်က္စိနဲ႔ ျမင္လိုုက္ရၿပီး ကၽြန္မရင္ထဲထိေအာင္ က်င္ကနဲ ၾကားလိုုက္ရတာ။

သနားစရာမိန္းကေလး သိပ္နာက်င္ရွာမွာပဲ။ ျဖတ္ေတာက္ေပးသူအမ်ိဳးသားႀကီးက မိန္းကေလးကိုု ပတ္တီးခါးေတာင္းက်ိဳက္စည္းပံုုမ်ိဳး ခါးမွာ စည္းေပးေနတယ္။ မိန္းကေလးကေတာ့ သူ႔မိခင္လက္ကိုုသာ အတင္းဆုုတ္ကိုုင္ၿပီး နာက်င္လြန္းလိုု႔ တဆတ္ဆတ္တုုန္ေနရွာတာ။ ကၽြန္မ ဆက္မၾကည့္ရက္ေတာ့၊ လက္ေတြက ဗီဒီယိုုကလစ္ကိုု အလိုုလိုုပိတ္မိရက္သားျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ ခုုနက တဆတ္ဆတ္တုုန္ေနတဲ့ မိန္းကေလးရဲ႕ႏွလံုုးအိမ္မ်ိဳး၊ အခုုကၽြန္မဆီမွာ....။

Facebookမွာ ဗီဒီယိုုကလစ္ေတြကိုု ပရီျဗဴးျပေနတဲ့အက်ိဳးဆက္ပဲဆိုုပါေတာ့။ မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္မွ်ေဝထားတဲ့ အဲဒီဗီဒီယိုုကလစ္က ကၽြန္မဆီမွာလာေပၚေနခဲ့ၿပီး မေနႏိူင္မထိုုင္ႏိူင္ဖြင့္ၾကည့္မိခဲ့တဲ့ အက်ိဳးဆက္က ေနာက္ရက္အနည္းငယ္အထိ အဲဒီမိန္းကေလးမ်က္ႏွာနဲ႔ ေအာ္သံသဲ့သဲ့ကိုု ကၽြန္မစိတ္ေတြက အဖန္ဖန္ၾကားေနမိခဲ့တာပါပဲ။

ခုုဆိုု အေတာ္ၾကာခဲ့ၿပီ။ ကၽြန္မႏွလံုုးအိမ္ကိုု ရိုုက္ခတ္ခဲ့တဲ့အဲဒီအေၾကာင္းကိုု ကၽြန္မ ဝ့ံဝံ့ရဲရဲ ရင္ဆိုုင္ႏိူင္ၿပီလိုု႔ စိတ္ခ်တဲ့အခါမွ FGMအေၾကာင္းေရးမယ္လိုု႔ ဆံုုးျဖတ္ၿပီး ေရးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ သက္ဆိုုင္ရာဗီဒီယိုုကလစ္ေတြလည္း ျပန္လိုုက္ရွာၿပီးၾကည့္ခဲ့ရပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္ကိုု FGM - Female Genital Mutilationလိုု႔ေခၚသလိုု Female Circumcisionလိုု႔လည္း သံုုးၾကပါတယ္။ ၁၉၈၉ခုုႏွစ္ေလာက္က စလိုု႔ အာဖရိကနဲ႔ အေရွ႕အလယ္ပိုုင္းေဒသေတြမွာ စတင္က်င့္သံုုးခဲ့တယ္လိုု႔ ခန္႔မွန္းၾကတယ္။ Wiki-ဝီကီရဲ႕ ၂၀၁၆စစ္တမ္းအလိုုအရေတာ့ အာဖရိက ၂၇ႏိူင္ငံ၊ တခ်ိဳ႕အာရွႏိူင္ငံေတြမွာတင္မက အေမရိကနဲ႔ ကေနဒါလိုုတိုုင္းျပည္ေတြက စုုစုုေပါင္း သန္းေပါင္း၂၀၀ေသာ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ မိမိတိုု႔ရဲ႕မိန္းမကိုုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုုင္းတခ်ိဳ႕ကိုု အဲဒီဓေလ့ထံုုးတမ္းအရ ျဖတ္ေတာက္ၿပီးျဖစ္တယ္လိုု႔ ဆိုုတယ္။ အေနာက္ႏိူင္ငံေတြမွာေတာ့ လုုပ္ေပးမယ့္သူ မရွိတဲ့အတြက္ ျဖတ္ေတာက္လိုုသူဟာ အဲဒီအမွႈကိုုျပဳလုုပ္ေပးႏိုုင္မယ့္တျခားႏိုုင္ငံေတြကိုု သြားၿပီး

ျဖတ္ေတာက္ၾကရပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ဘာေၾကာင့္လုုပ္ရသလဲဆိုုတဲ့ ေမးခြန္းကိုု ကၽြန္မ ေစ့ငုုၾကည့္မိတဲ့အခါ အေျဖအမ်ားစုုက အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕လိင္စိတ္ခံစားမွုုကိုု ထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္လိုုလိုု႔ (Control Women’s sexuality) ျဖစ္တယ္ဆိုုတာ သိရပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတိုု႔ယူဆတာက လိင္စိတ္ဟာ အင္မတန္ညစ္ညမ္းတဲ့အတြက္ အဲသလိုုျဖတ္ေတာက္ၿပီး လိင္စိတ္ခံစားမွုုနည္းပါးေစျခင္းအားျဖင့္ လိင္ပိုုင္းဆိုုင္ရာအရ စင္ၾကယ္သြားၿပီလိုု႔ယူဆၾကတာပါပဲ။

ကၽြန္မအေနနဲ႔ေတာ့ လူမ်ိဳး ဘာသာ ဘာတစ္ခုုနဲ႔မွ ဆက္ႏြယ္မေျပာလိုုပါဘူး။ ေနရာေဒသ၊ လူမ်ိဳးစုုတစ္စုု စတာေတြရဲ႕ ဓေလ့ထံုုးတမ္း မိရိုုးဖလာယံုုၾကည္မွုုလိုု႔သာ ဆိုုခ်င္ပါတယ္။ ၁၅-၁၆ ႏွစ္ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသား မိန္းကေလးဆိုုရင္ အဲဒီလိုုျဖတ္ေတာက္ၿပီးတာနဲ႔ လက္ထပ္ျခင္းက ေနာက္ကပါလာစျမဲလိုု႔ ဆိုုတယ္။

ေဆးပညာ႐ွဴေထာင့္ကၾကည့္လည္းပဲ FGMျပဳလုုပ္ျခင္းဟာ က်န္းမာေရးအတြက္ ဘာမွအေထာက္အကူမျပဳတဲ့အျပင္ ျပဳလုုပ္ၿပီးသူ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ဘဝတေလွ်ာက္လံုုး ဆိုုးက်ိဳးေတြသာ အမ်ားႀကီးခံစားရေစတယ္လိုု႔ ဆိုုထားပါတယ္။ ျဖတ္ေတာက္ရာမွာ အသံုုးျပဳတဲ့ပစၥည္းေတြက ဘလိတ္ဓါး၊ ကပ္ေၾကး၊ အပ္နဲ႔ တျခားျမိေနေအာင္ေသြးထားတဲ့ ဓါးတိုုမ်ိဳးေတြျဖစ္ၿပီး စနစ္တက်သံုုးစြဲတာလည္းမဟုုတ္၊ လူအမ်ားႀကီးအတြက္ ဒီပစၥည္းေတြပဲ တဖန္လဲလဲ ဆက္သံုုးေလ့ရွိတာမိုု႔ သိပ္ကိုု အႏာၱရာယ္မ်ားေစပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲသလိုုျဖတ္ေတာက္စဥ္မွာ ေမ့ေဆးမေပး ထံုုးေဆးမေပးဘဲ အစိမ္းျဖတ္ေတာက္တာမိုု႔ စဥ္းစားရံုုနဲ႔တင္ ဘယ္ေလာက္နာက်င္မယ္ဆိုုတာ ေတြးၾကည့္ႏိူင္ပါရဲ႕။

ျဖတ္ေတာက္ရာမွာ အဆင့္အမ်ိဳးမ်ိဳး ပံုုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတဲ့အနက္ အမ်ားဆံုုးျဖတ္ေတာက္ေလ့ရွိၾကတဲ့ပံုုစံ (၃)မ်ိဳး ရွိပါတယ္။

Type I — Clitoridectomy - Partial or total removal of the clitoris and/or the prepuce

Type II — Excision - Partial or total removal of the clitoris and the labia minora, with or without excision of the labia majora

Type III — Infibulation - Narrowing of the vaginal orifice with creation of a covering seal by cutting and appositioning the labia minora and/or the labia majora, with or without excision of the clitoris.

ျဖတ္ေတာက္ရာမွာ သံုုးစြဲတဲ့ ဘလိတ္ဓါး၊ ကတ္ေၾကးနဲ႔ တျခားအခ်ြန္အထက္ ကိရိယာေတြကိုုလည္း စနစ္တက်ပိုုးသတ္ထားျခင္း မရွိဘူးလိုု႔ဖတ္ရပါတယ္။

အင္မတန္အႏာၱရာယ္မ်ားၿပီး နာက်င္လြန္းလွတဲ့ ဒီျဖတ္ေတာက္မွုုအၿပီးမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတာေတြက အပ်ိဳေတြအတြက္ ေသြးထြက္လြန္ျခင္း၊ ပိုုးဝင္ေယာင္ရမ္းျခင္း၊ ဆီးသြားရ အလြန္ခက္ခဲျခင္း၊ ရာသီေသြးေပၚတိုုင္း ခက္ခဲနာက်င္ျခင္းတိုု႔ျဖစ္ၿပီး အခန္႔မသင့္ရင္ အသက္ဆံုုးရွံဳးရတဲ့အထိျဖစ္တတ္တယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။ အဲဒီမိန္းကေလးေတြ အိမ္ေထာင္က်ၿပီးတဲ့အခါမွာဆိုုလည္း လိင္ဆက္ဆံတိုုင္း နာက်င္တတ္ျခင္း၊ ကိုုယ္ဝန္မေဆာင္ႏိုုင္ျခင္း၊ ေဆာင္ႏိူင္ခဲ့ရင္ေတာင္ ကေလးမီးဖြားရာမွာ ရွဳပ္ေထြးခက္ခဲမွုုမ်ားျဖစ္ႏိူင္ေစတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

ဒါဆိုု ဒီေလာက္ဆိုုးက်ိဳးမ်ားတာ ဘာေၾကာင့္လုုပ္ၾကသလဲဆိုုတာ အင္မတန္စဥ္းစားစရာ မေကာင္းဘူးလား။ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ Female Genital Mutilation ရွိသလိုု အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္လည္း Male Genital Mutilation ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆင္းရဲနာက်င္ရပံုုခ်င္းက်ေတာ့ ဘယ္လိုုမွ မႏွိဳင္းယွဥ္သာေအာင္ပါပဲ။ အမ်ိဳးသားေတြအတြက္ကေတာ့ လိင္တံထိပ္အေရျပားကေလးကိုုသာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ပမာဏ အေပၚယံျဖတ္လွီးထုုတ္ပစ္ရံုုပါ။ ၿပီးတဲ့အခါ က်န္တဲ့ဘဝတေလွ်ာက္လံုုး လူေယာက်ာ္းပီပီ ေနထိုုင္ခံစားသြားႏိူင္တာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားလိုု တသက္တာ နာက်င္ဆင္းရဲေနရတာမ်ိဳး မဟုုတ္တဲ့အျပင္ သူတိုု႔ဟာ ကေလးမီးဖြားစရာလည္း မလိုုတာေၾကာင့္ပါပဲ။

ဗီဒီယိုုကလစ္ေတြ တခုုၿပီးတခုုၾကည့္လိုုက္တိုုင္း အမ်ိဳးသမီးေလးေတြရဲ႕ နာက်င္ရွံဳ႕မဲ့ေနတဲ့မ်က္ႏွာဟာ အင္မတန္ဂရုုဏာသက္ဖြယ္ပါ။ ရုုန္းကန္လိုု႔မရေအာင္ ခ်ဳပ္ထားၾကတဲ့သူေတြမွာလည္း နာက်င္ေနဟန္အထင္းသား ေပၚလြင္ေနတာပါပဲ။ မိန္းကေလးေတြရဲ႕နာက်င္မွုုဟာ ကၽြန္မရင္ဝကိုု လာလာေဆာင့္ေနသလိုု ခံစားရပါတယ္။ အဲသလိုုၾကည့္ရင္းက ဘာေၾကာင့္မ်ား အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ FGMရဲ႕သားေကာင္ျဖစ္ၾကရသလဲ။ ဘယ္သူကမွ မတြန္းလွန္ၾကဘူးလား၊ ဒီေလာက္ရက္စက္တဲ့ျဖစ္စဥ္ႀကီးကိုု ဘယ္သူကမွ မဆန္႔က်င္ၾကဘူးလားဆိုုတဲ့ မခ်င့္မရဲစိတ္ျဖစ္မိပါရဲ႕။

မသက္မသာၾကည့္ေနမိရင္းမွာပဲ ကၽြန္မရဲ႕စိတ္ကြက္လပ္ကိုု ျဖည့္ဆည္းေပးတဲ့၊ ကၽြန္မသိလိုုတဲ့ ဘယ္သူမွ မဆန္႔က်င္ၾကေတာ့ဘူးလားဆိုုတဲ့ေမးခြန္းကိုု ေျဖေပးတဲ့ ဗီဒီယိုုကလစ္ေလးတခုု ၾကည့္ခြင့္ရလိုုက္ပါတယ္။ ဘယ္လိုုေျပာရမွန္းမသိေအာင္ အားရေက်နပ္မိတာပါပဲ။

Kenyanအမ်ိဳးသမီးငယ္ကေလး အသက္၁၇ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ Nancyဆိုုသူကေလးပါပဲ။ သူေနထိုုင္ရာ ကင္ညာႏိူင္ငံက Pokot Community-ပိုုေခါ့ထ္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရွိရာ ရြာကေလးတရြာက သာမန္မိန္းမငယ္ကေလးေပါ့။ Pokotဆိုုတာက အေရွ႕အာဖရိကမွာရွိတဲ့ ကင္ညာ-Kenya Republicရဲ႕ ျမိဳ႕ငယ္ကေလးျဖစ္ၿပီး သူတိုု႔ကိုု Pokot peopleလိုု႔ ညႊန္းဆိုေလ့ရွိၾကပါတယ္။ တိုုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုုတခုုျဖစ္ၿပီး သူတိုု႔ကိုုယ္ပိုုင္ Pokoot languageသံုုးစြဲေျပာဆိုုၾကသူမ်ားပါ။

နန္စီဟာ ပညာကိုု သိပ္လိုုလားတဲ့မိန္းမငယ္ကေလးပါ။ သူမရဲ႕ ညီမျဖစ္သူကေတာ့ သူမအေဖဆႏၵအတိုုင္း FGMလုုပ္ၿပီးေပမယ့္ သူမကေတာ့ လံုုးဝမလုုပ္ႏိူင္ဘူးလိုု႔ အျပတ္ျငင္းထားသူကေလးေပါ့။ သူမသူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ဆိုု အသက္၁၅ႏွစ္မွာ ျဖတ္ေတာက္ၿပီးလိုု႔ အိမ္ေထာင္ရက္သားေတာင္ က်ေနခဲ့ပါၿပီ။ သူမကေတာ့ ျငင္းဆန္တုုန္း၊ ဒီလိုုျဖတ္ေတာက္မွ ေယာက်ာ္းရမွာလား၊ ေယာက်ာ္းတေယာက္ရဖိုု႔ထက္ ပညာေရးကသာ သူမဘဝအတြက္အေရးႀကီးဆံုုးလိုု႔ ခိုုင္ခိုုင္မာမာဆိုုေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

နန္စီ့အေဖက နန္စီ့ကိုု ရြာထဲက တျခားမိန္းကေလးေတြလိုုပဲ FGMလုုပ္၊ ၿပီးတာနဲ႔ ေယာက်ာ္းယူေစ့ခ်င္တာပါ။ ဘဝကိုု လြယ္ကူေပါ့ပါးစြာပဲ ျဖတ္သန္းေစခ်င္ခဲ့တာ။ သူ႔မွာ သတိုု႔သားဘက္ကမဂၤလာလက္ဖြဲ႔တင္ေတာင္းေငြ-Dowryအျဖစ္ ႀကိဳတင္ယူထားတဲ့ ႏြားတေကာင္ကလည္းရွိေနၿပီမိုု႔ ႏြားကိုု ျပန္မေပးလိုုဘူး၊ ၿပီးေတာ့ အဲဒီႏြားကိုု ေရာင္းၿပီး သားျဖစ္သူ- နန္စီ့ေမာင္ရဲ႕ ေက်ာင္းစရိတ္အျဖစ္သံုုးဖိုု႔ ရည္ရြယ္ၿပီးသားလည္း ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ပါ။

နန္စီကေတာ့ မလုုပ္ဘူးဆိုု လံုုးဝကိုုမလုုပ္ႏိူင္ဘူးလိုု႔ အျပတ္ျငင္းပါတယ္။ နန္စီနဲ႔ သူ႔အေမ ရြာထိပ္ေရဘံုုဘိုုင္မွာ ပန္းကန္ေတြေဆးေၾကာရင္း အျပန္အလွန္စကားေျပာခန္းဟာ အင္မတန္ သေဘာက်စရာပါ။ FGMမွမလုုပ္ရင္ ယူမယ့္ေယာက်ာ္းလည္း ရွိမွာမဟုုတ္ပါဘူးဆိုုတဲ့ သူ႔အေမကိုု နန္စီျပန္ေျပာတဲ့စကားထဲမွာ မိန္းမေတြရဲ႕ဘဝကိုု ေယာက်ာ္းေတြက ဘာေၾကာင့္ အဆံုုးအျဖတ္ေပးရမွာလဲဆိုုတဲ့စကားေလးတခြန္းကလည္း သေဘာက်စရာေကာင္းလွတယ္။

"နင့္အေဖက သတိုု႔သားေလာင္းဆီက ႏြားတေကာင္ႀကိဳတင္ယူၿပီးေနၿပီ။ အဲဒီႏြားကိုု ေရာင္းၿပီး သမီးေမာင္ေလးကိုု ေက်ာင္းထားမွာ သမီးသိတယ္မဟုုတ္လား"

"အိုု အေမရယ္ မိန္းကေလးနဲ႔ ေယာက်ာ္းေလးဟာ အတူတူပါပဲ။ အေမ့သားအတြက္ ပညာေရးလိုုအပ္တယ္ဆိုု ကၽြန္မအတြက္လည္း ပညာေရးက လိုုအပ္တာပါပဲ"

"သမီးရယ္ အိမ္မွာပဲေနပါလား၊ ေက်ာင္းမသြားပါနဲ႔ေတာ့"

"အေမ့သားကိုု အိမ္မွာထားပါလား၊ ကြၽန္မကေတာ့ ေက်ာင္းသြားရမွ ျဖစ္မယ္ ကြၽန္မအတြက္ ပညာေရးက အေရးႀကီးတယ္။ ကြၽန္မ ဆရာဝန္ျဖစ္ခ်င္တယ္ အေမ"

"သမီးနန္စီ သမီးလိုုခ်င္တဲ့ပညာေရးဟာ ႏြားေလာက္အသံုုးဝင္ပါ့မလားကြယ္။ ႏြားက ေရာင္းရင္ ပိုုက္ဆံရတယ္ကြဲ႕"

"ပညာေရးကိုု ႏြားနဲ႔ႏွိုုင္းယွဥ္စရာလားအေမရယ္၊ ႏြားဆိုုတာ အခ်ိန္မေရြးေသႏိူင္တဲ့ သတၱဝါပါ။ ပညာေရးကေတာ့ ႏြားတေကာင္ဆီကႏြားႏိုု႔ထက္ ပိုုၿပီးေပးႏိူင္တဲ့အက်ိဳးအျမတ္ေတြ အမ်ားႀကီးပါ အေမ"

"ကြၽန္မတိုု႔ရဲ႕ ေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲေနတဲ့ ဓေလ့ထံုးတမ္း၊ ယဥ္ေက်းမွုုေတြဟာ ပညာမတတ္ရင္ စက္ဝိုုင္းတခုုလိုု အဖန္ဖန္လည္ေနဦးမွာပဲ အေမ။ ကြၽန္မအတြက္ ေမာင္းႏွင္အားက ပညာေရးပဲ။ အေမ ကၽြန္မကိုု FGMသိပ္လုုပ္ေစခ်င္သပဆိုု Over my deadbody-ကၽြန္မေသမွပဲ ရမယ္" လိုု႔ အျပတ္ေျပာခ်လိုုက္ေတာ့တာပါပဲ။

ဒီေနရာမွာ နန္စီ့အေမရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ သိပ္ကိုု အေရးပါလာပါတယ္။ လင္ျဖစ္သူနဲ႔ သမီးျဖစ္သူအၾကား ေဘးၾကပ္နံၾကပ္ေနထိုုင္ရင္း လင္ျဖစ္သူကိုု ေဖ်ာင္းဖ်ရ၊ သမီးျဖစ္သူကိုု နားခ်ရနဲ႔ အင္မတန္ ခ်စ္သနားစရာေကာင္းတဲ့အမ်ိဳးသမီးႀကီး ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။ ေျပာမရတဲ့အဆံုုး သမီးျဖစ္သူနန္စီကိုု အဖြားအိမ္မွာ သြားေရွာင္ေနေခ်ဆိုုၿပီး ခရီးအတြက္ စီစဥ္ေပးလိုုက္တာမိုု႔ နန္စီဟာ အိမ္ေျပးမကေလးျဖစ္သြားပါေတာ့တယ္။

နန္စီ အိမ္မွာမရွိေတာ့တဲ့အခါ အေဖလုုပ္သူက မိန္းမကိုု ထမင္းဝိုုင္းမွာ ခုုလိုုေျပာပါတယ္။

"ဘယ္မလဲ နင့္သမီး ငါတိုု႔ရြာထဲက တျခားမိန္းကေလးေတြ ဒီလိုုပဲ လုုပ္ေနၾကတာပဲ၊ ၿပီးရင္ ေယာက်ာ္းတင္ေတာင္းတဲ့ လက္ေဆာင္ကိုုယူ၊ အိမ္ေထာင္က် ၿပီးေရာမဟုုတ္လား၊ နင့္သမီးဟာ ငါ အခ်စ္ဆံုုးသမီး ခုုေတာ့ ငါ့စကားနားမေထာင္တဲ့အျပင္ အိမ္ကပါ ထြက္သြားၿပီ။ နင္ကလည္း အားေပးအားေျမွာက္ ႀကံရာပါမဟုုတ္လား၊ သြား ငါ့အိမ္မွာမေနနဲ႔ နင္နဲ႔လည္း ကြာမယ္"ဆိုၿပီး မိန္းမခ်က္ျပဳတ္ထားတဲ့သူ႔ေရွ႕စားပြဲေပၚက စားစရာပန္းကန္ခြက္ေယာက္ေတြကိုု တြန္းပစ္ရင္း ဆိုုပါတယ္။

နန္စီ့အေမဟာ အင္မတန္သည္းခံႏိူင္တဲ့မိန္းမပါ။ လင္ျဖစ္သူကိုု ဘာမွ တင္းတင္းမာမာခြန္းတုုန္႔ျပန္မေနဘဲ နန္စီမွ မလုုပ္ခ်င္တာ သြားပါေစေပါ့ဆိုုတာမ်ိဳးေလာက္သာ ခပ္ေအးေအးေျပာၿပီး ေယာက်ာ္းေရွ႕က ထထြက္သြားခဲ့တာပါပဲ။ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ FGMနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ရြာထဲက အျမင္မွန္သူ၊ ၾသဇာရွိတဲ့သူေတြကိုု စုုေဝးေခၚေစၿပီး နန္စီ့အေဖကိုု နားခ်ခိုုင္းဦးမွလိုု႔ ေတြးေနမိတာ။ တေန႔ နန္စီ့အေဖကိုု  အသိအျမင္မွန္တဲ့ရြာလူႀကီးတခ်ိဳ႕နဲ႔ဆံုုေစၿပီး နားခ်ေျဖာင္းဖ်ရာက ေနာက္ဆံုုးေတာ့ နန္စီ့အေဖဟာ သမီးကိုုခ်စ္တဲ့စိတ္နဲ႔ နန္စီ့သေဘာပါပဲဆိုုၿပီး သေဘာတူလိုုက္ရေတာ့တယ္။ အဲဒီအခါက်မွ နန္စီဟာ ရြာကိုုျပန္လာၿပီး အေဖနဲ႔ စကားေျပာတယ္။

နန္စီ့အေဖက ဘာေျပာသလဲဆိုုေတာ့ "သမီး သမီးကိုု အေဖက အခ်စ္ဆံုုးဆိုုတာ သမီးသိတယ္မဟုုတ္လား၊ အေဖေလ အဘိုုးကိုုေျပာၿပီး အေဖတိုု႔ႀကိဳတင္ယူထားတဲ့ ႏြား ျပန္ေပးလိုုက္ေတာ့မယ္။ ငါ့သမီး ပညာလိုုခ်င္တယ္ဆိုုလည္း သမီးသေဘာအတိုုင္း ဆံုုးခန္းတိုုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားပါကြယ္၊ ဟုုတ္ၿပီလား"လိုု႔ သမီးျဖစ္သူကိုု ေလေျပေလးနဲ႔ ဆိုုရွာတယ္။

အရင္ကဆိုု နန္စီ့အေဖက "နင့္သမီးသာ FGMမလုုပ္ရင္ ရြာထဲက လူပံုုအလယ္မွာ ငါ မ်က္ႏွာငယ္ရမယ္။ နင့္သမီးကိုု ယူမယ့္ေယာက်ာ္းလည္းရွိမွာ မဟုုတ္ဘူး။ ငါလည္း ရြာထဲကလူေတြနဲ႔ ဘီယာေတာင္ဝိုုင္းဖြဲ႔ေသာက္ရဲမွာမဟုုတ္သလိုု ႏြားလည္း ျပန္ေပးရမွာ။ ဘယ္လိုုပဲၾကည့္ၾကည့္ မ်က္ႏွာပန္းမလွျဖစ္ရမွာဟ" ဆိုုၿပီး နန္စီ့အေမကိုု ေဒါနဲ႔ေမာနဲ႔ ေျပာေျပာေနတတ္တာပါ။

ဒါေပမယ့္ နန္စီ့ရဲ႕ျပတ္သားတဲ့ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ျငင္းဆန္မႈေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ FGMမလုုပ္ရေတာ့ဘဲ နန္စီလိုုခ်င္တဲ့ပညာေရးကိုုဆက္ဖိုု႔ နန္စီတေယာက္ ေက်ာင္းသြားရၿပီေပါ့။ ေက်ာင္းမွာ နန္စီဟာ တက္ၾကြေပ်ာ္ရႊင္ေနၿပီး အတန္းရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ေနရာမွာ ခန္႔ထားျခင္းခံရတယ္။

ၿပီးတဲ့အခါ သူတိုု႔ ပိုုေခါ့ထ္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကေလးက က်င္းပေပးတဲ့ ဘဝအတြက္ တျခားလမ္းေၾကာင္းေရြးခ်ယ္ေအာင္ျမင္ျခင္းပြဲမွာ စကားေျပာခြင့္ရခဲ့တယ္။ 

အဲဒီမွာ ကိုုင္ေဆာင္တဲ့ ေဆာင္ပုုဒ္က “Let us abandon the knife, give us books and pens instead”

ဓါးေတြ ခ်ထားခဲ့ပါ။ ဓါးအစား စာအုုပ္ေတြေဘာ့ပန္ေတြကိုုသာေပးပါဆိုုတာပါပဲ။ 

ၿပီးေတာ့ နန္စီက ေျပာခဲ့တယ္။

There are no pioneers, but we may be the first to stand firm.

အဲဒီစကားေလးက သိပ္ကိုုႏွစ္သက္စရာေကာင္းပါတယ္။  လူတိုုင္းဟာ ကိုုယ္ယံုုၾကည္ရာအေပၚ တင္းတင္းရင္းရင္း ခိုုင္ခိုုင္မာမာရပ္တည္ၾကဖိုု႔သာ လိုုတာပါ။

ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ဒီလိုုအျဖစ္မ်ိဳး ရွိမယ္မထင္ပါ။ ကၽြန္မ မၾကားမိတာမ်ားျဖစ္မလား...။

ႏိူင္ငံအသီးသီးမွာ မတူညီတဲ့ ဘာသာစကား၊ ကြဲျပားတဲ့ယဥ္ေက်းမွုု ဓေလ့ထံုုးတမ္းေတြ၊ အျဖဴ အမည္း အသားေရာင္ ကြဲဲျပားေနမွုုေတြ ရွိေနၾကေပမယ့္ ကၽြန္မတိုု႔ဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြပါပဲ...။ ခႏၶာတည္ေဆာက္ထားပံုုခ်င္းလည္း တူၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္မတိုု႔ ဘာေၾကာင့္ မတူညီၾကရတာလဲ.....

ႏွစ္စဥ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၆ရက္ေန႔ဟာ “International Day of Zero Tolerance for FGM” ပါ။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအားလံုုး မိုုးေကာင္းကင္တခုုထဲေအာက္ တန္းတူညီစြာ ရွင္သန္လွပႏိူင္ခြင့္ရွိၾကေစခ်င္ပါရဲ႕ေလ…။

The People's Digest Magazine

အတြဲ ၁၊ အမွတ္ ၃

လူမွႈဘဝေဆာင္းပါး

ခ်စ္ၾကည္ေအး

ref. Google / youtube